İran’a ablukada anlaştılar: Trump ile Netanyahu’nun maksadı petrol

ABD İran’a yönelik askeri yığınağını artırmaya devam ederken Lider Trump, geçtiğimiz günlerde terör devleti İsrail Başbakanı Netanyahu’yu ikinci başkanlık periyodunda altıncı kere Beyaz Saray’da ağırlamıştı. Amerikan Axios haber platformuna konuşan iki ABD yetkili, Trump ile Netanyahu’nun 11 Şubat’ta Beyaz Saray’daki görüşmesi hakkında bilgi verirken Trump ve Netanyahu, ABD’nin İran’a yönelik ekonomik baskıyı, bilhassa Çin’e petrol satışları üzerinden artırma konusunda anlaştıklarını belirtti.

Söz konusu muahedeye nazaran, İran’ın petrol ihracatının yüzde 80’inden fazlasının Çin’e gerçekleştiği, bu ticaretin azaltılmasının İran üzerindeki ekonomik baskıyı kıymetli ölçüde artıracağı değerlendirildi. ABD’li yetkililer, İran’a bu azami baskı kampanyasının, İran ile nükleer görüşmeler ve diplomasinin başarısız olması durumunda muhtemel hücumlar için Orta Doğu’da devam eden askeri yığınak ile birlikte yürütüleceği bilgisini aktardı.

ABD’li yetkililer ayrıyeten, Netanyahu ve Trump’ın görüşmede, “İran’ın nükleer silah edinme yeteneğinin olmaması” kesin gayesi konusunda anlaştıklarını lakin bu maksada nasıl ulaşacakları üzerinde farklılıklar ortaya çıktığını vurguladı. Yetkililer, Netanyahu’nun İran’la düzgün bir muahede yapmanın imkânsız olduğu, bir muahede imzalansa bile İran’ın buna uymayacağı tarafında Trump’ı ikna etmeye çalıştığını lakin Trump’ın Netanyahu’ya İran’la bir mutabakata varma bahtının olduğunu düşündüğünü söylediğini aktardı. Yetkililer, Trump’ın Netanyahu’ya, “Mümkün olup olmadığını göreceğiz, bir deneyelim” dediğini kaydetti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht-Revançi, BBC haber kanalına verdiği demeçte, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımlar kaldırılırsa nükleer programda ödünler vermeye hazır olduklarını belirtti. Tahran idaresi, nükleer bir mutabakata varmak için elindeki yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeyi teklif etti. Taht-Revançi, bu adımın İran’ın uzlaşma konusundaki istekliliğinin bir ispatı olduğunu kaydederek Washington’un yaptırımları kaldırma konusunda samimi olması durumunda muahedenin yolunun açılacağını tabir etti. Umman’da gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerin olumlu bir tarafta ilerlediğini kaydeden Revançi, ikinci tıp müzakereler öncesinde “topun artık Amerika’nın sahasında” olduğunu vurguladı. İran, görüşmelerin sadece nükleer evrak ile sonlu kalmasını ve balistik füze programının pazarlık dışında tutulmasını kaide koşuyor.

Amerikan basını, ABD ile İran ortasındaki nükleer müzakerelerinin ikinci tipinin, yarın İsviçre’nin Cenevre kentinde yapılmasının planlandığını açıkladı. ABD heyetinde, Lider Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’ın yer alacak. İran heyetine ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin başkanlık etmesi bekleniyor. Taraflar ortasında ara buluculuk yapan Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin de görüşmelere katılması öngörülüyor.

Toplumsal sosyal medya platformu X, İranlı birtakım yetkililere ilişkin hesapların mavi doğrulama rozetlerini kaldırdı. Mavi rozeti kaldırılan hesaplar arasında Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Yargı Lideri Gulamhuseyn Muhsini Ejei ile Ulusal Güvenlik Yüksek Kurulu Genel Sekreteri Ali Laricani de bulunuyor. İran’a yönelik ABD yaptırımları, Amerikan şirketlerinin makul kişi ve kurumlarla ticari bağlantı kurmasını yasaklıyor. X’ten bahse ait şimdi açıklama yapılmadı.