Hakkari‘nin Çukurca ilçesinde klasik sistemlerle yetiştirilen susamın yaklaşık 400 yıllık tarihi taş değirmende öğütülerek tahine dönüştürülmesi sürecinde Toplumsal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) bünyesinde 20 kişi istihdam ediliyor.
Irak hududunda yüksek dağlarla çevrili olan, ılıman iklimi sayesinde incir, nar, pirinç ve Trabzon hurması üzere eserlerin yetiştiği ilçede, yapılan desteklemelerle susam da çiftçiler için değerli gelir kaynakları ortasında yer aldı.
Kaymakamlık ve belediyenin takviyesiyle 5 yıl evvel uygulanmaya başlanan “Zap Vadisi Projesi” ile susamın ekim alanları ve elde edilen eser ölçüsü arttı.
Proje kapsamında alım garantisinin verilmesiyle üretime tartı veren ilçedeki çiftçilerin üretimi yıllık 25 tonun üzerine çıktı.
Çukurca Kaymakamlığı da çiftçilerden satın aldığı tonlarca susamı tarihi değirmende öğüterek elde ettiği tahini “Zap” markasıyla satışa sunmaya başladı.
Uzun uğraşlar sonucu hasat edilen ve temizlenerek kabuklarından ayrılan tonlarca susamdan üretilen tahin, doğallığı ve lezzetiyle birçok ilin yanı sıra yurt dışında yaşayanların da ilgisini çekti.
Gelen siparişleri yetiştirmekte zorlanan kaymakamlık ve ilçedeki çiftçiler, tarihinin katma bedelinin yükselmesiyle gelirlerini de artırdı.
Tarihi değirmende tahin üretimi yapan Çukurca Kaymakamlığı, bu sayede hem üretimin devamlılığını sağlıyor hem de 20 kişiyi susamın tahine dönüştürüldüğü süreçte istihdam ediyor.
“Ata tohumundan üretilen susamları satın alıyoruz”
Çukurca Kaymakamı Mert Kumcu, AA muhabirine, ilçede üretilen susamın 400 yıllık tarihi taş değirmenin dönmesiyle tahine dönüştüğünü söyledi.
Daha evvel bölgede üretilen tahinin bu kadar meşakkatli süreçlerden geçerek sofralara geldiğinin bilinmediğini anlatan Kumcu, ilçede vazifeye başladıktan sonra tahinin tanıtımına yönelik çalışmalar yürüttüklerini söz etti.
Tahinin artık ilçenin kıymetli gelir kaynakları ortasında yer aldığını belirten Kumcu, “Ata tohumundan ürettiğimiz susamlarımızı Kaymakamlık olarak vatandaşlarımızdan satın alıyoruz. Bu susam, su dolu bidonlarda bekletilerek kabuklarından ayrılması sağlanıyor. Akabinde değirmende çalışanlar tarafından odun ateşinde kavrulduktan sonra su ile dönen taş değirmende tahin haline geliyor.” dedi.
Kaymakamlık tarafından 5 yıl evvel başlatılan projeyle üreticilerin de yarar elde etmeye başladığını lisana getiren Kumcu, şunları kaydetti:
“Proje başladığında yaklaşık 1,5 ton susam alınıyordu. Şu anda ise yaklaşık 7 tonu buluyor. 1 ton susamdan yaklaşık 800 kilogram tahin çıkıyor. Şu anda siparişlere yetiştiremiyoruz. Çukurca’nın tahini farklı olduğu için dünyaca üne sahip. Hududun sıfır noktasından bu tahini dünyaya tanıtıyoruz. Siparişlerimiz İsviçre, Almanya, Belçika, Danimarka’ya kadar ulaşıyor. Herkesin bu lezzeti yerinde tatması için tüm vatandaşlarımızı buraya bekliyoruz. Büsbütün yöresel formüllerle üretilen tahini uygun fiyata satışa sunuyoruz. Değirmenimizi yeniledikçe yöredeki üreticiler de üretime daha tartı vermeye başladı. Bu çalışmamız teşvik edici oldu bir proje oldu. ‘Zap’ markası ile elde ettiğimiz geliri, Toplumsal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı aracılığıyla da öğrencilerimize kitap, kırtasiye takviyesi olarak sunuyoruz.”
“Ürettiğimiz tahin hiç kalmıyor. Önemli bir talep var”
SYDV Müdürü Eyüp Akkaya da yörede susamların mayısta ekildiği sonbaharda da biçildiğini anlattı.
Zorlu sürecin akabinde üretilen susamın bir kısmını çiftçilerden satın aldıklarını bildiren Akkaya, “Bu biçimde hem çiftçilerimize hem ilçemizin tanıtımına hem de üretime katkı sağlıyoruz. Tahinimizin en değerli özelliği, cet tohumundan üretim yapılması ve klasik usullerle makine kullanılmadan elde edilmesidir. Üretim sürecinde yaklaşık 20 kişi istihdam ediliyor. Ürettiğimiz tahin hiç kalmıyor. Önemli bir talep var. Siparişlerimiz ağır. Farklı vilayetlere gönderiyoruz. Bilhassa Avrupa ülkelerinden ilgi var. Son periyotlarda bayan kooperatifleri de bizden çok eser alıyor. Elde edilen gelirle öğrencilere dayanak oluyoruz, döngünün devamını sağlıyoruz.” diye konuştu.
Akkaya, ilçedeki birtakım çiftçilerin de kendi üretimlerini yaparak satışa sunduğunu söyledi.
Susamın eleme sürecini yapan bayanlardan Şehriban Akkaya da yazın yetiştirilen susamları evvel yıkadıklarını, sonra kabuklarından ayrılması için dövdüklerini ve tekrar sudan geçirdiklerini belirtti.
Akkaya, “Susamları odun ateşinde kavurduktan sonra eliyoruz. Üretimi çok zahmetli oluyor lakin tadı çok hoş. Eleme işini çoklukla bayanlar yapıyor. Biz de bu işte çalışarak çıkar sağlıyoruz.” dedi.
İstanbul Galata’ya akın ediyor: Tarihi buluşmada on binlerce vatandaş PKK terörünü ve İsrail zulmünü lanetliyor
1
Kömür dumanı Yüksekova’yı adeta nefessiz bıraktı
114316 kez okundu
2
Cumhurbaşkanı Erdoğan Körfez çeşidinin birinci durağı Suudi Arabistan’da
69720 kez okundu
3
Cumhurbaşkanı Erdoğan KKTC Cumhurbaşkanı Tatar ile bir ortaya geldi
47675 kez okundu
4
Miçotakis’in skandal Mavi Vatan beklentisine uzmanlardan sert reaksiyon: Türkiye geri adım atamaz
13495 kez okundu
5
Yüksekovalı veliler ‘Akran Zorbalığı’ konusunda bilgilendirildi
4775 kez okundu