Çin’e tehditle gitti: Her halükârda biz kazanacağız

ABD Başkanı Donald Trump, İran’a karşı savaşı sonlandıracak sonuncu muahede için Tahran’dan gelen son teklifi reddederken tehditlerini yine artırıyor. Trump, İran’ın sunduğu teklifi hakaretle karşılarken kendisine ulaşan teklif metnini “Başından sonuna bomboş” halinde niteleyerek, “ateşkesin çöküşün eşiğinde” olduğunu söylemişti. Trump, tehditlerini Çin’e hareketi öncesinde de sürdürerek İran’ın muahedeyi kabul etmemesi halinde 28 Şubat’ta savaşa başlarken belirledikleri amaçları vurmaya devam edecekleri tehdidini savurdu. Bugün Çin’in başşehri Pekin’de olması beklenen Trump, ziyarete başlamadan evvel ulusal güvenlik danışmanlarıyla mevzuyu ele aldığı bir toplantı gerçekleştirdi. Trump’ın İran ile mutabakat konusundaki son kararını ise Pekin dönüşü vermesi bekleniyor.

Trump, Çin ziyareti için Beyaz Saray’dan ayrılırken, gazetecilerin sorularını yanıtladı. Trump, İran’la ilgili sürecin denetiminin kendilerinde olduğunu savunarak, “İran’la ya bir mutabakat yapacağız ya da yok edilecekler” dedi. İran’la görüşmelerin sürdüğünü ve ABD için uygun olan bir mutabakat yapacaklarını vurgulayan Trump, bu mutabakatın hem ABD hem de İran halkı için düzgün olacağına inandığını söyledi. Trump, İran’ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük ölçüde ortadan kaldırdıklarını savunarak, “İran’la ilgili (süreçte) tüm denetim bizde. İran’la ya bir mutabakat yapacağız ya da yok edilecekler. Her halükârda biz kazanacağız, ya barışçıl bir halde ya da öbür bir şekilde” değerlendirmesini yaptı. Çin’in İran konusuna karışmasına gerek olmadığını söyleyen Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesinde İran’ı da ele alacaklarını aktardı.

Teklifin “makul” olduğunda ısrar eden İran tarafında ise tehditlere karşı dik duruş sürüyor. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, “Silahlı kuvvetlerimiz, her türlü taarruza ders verici bir karşılık vermeye hazır. Yanlış strateji ve yanlış kararlar her vakit yanlış sonuç meydana getirecek. Biz tüm seçeneklere hazırız. Şaşkına dönecekler” sözlerini kullandı. Yarı resmi Fars Haber Ajansına konuşan ismi açıklanmayan İranlı bir yetkili ise ülkesinin “5 inanç oluşturucu ön kaidesi yerine getirmeden ABD ile ikinci çeşit müzakerelere girmeyeceğini” söyledi. İran yetkili, “tüm cephelerde savaşın sona ermesi, yaptırımların kaldırılması, bloke edilen varlıkların özgür bırakılması, savaştan kaynaklanan ziyanların tazmin edilmesi ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakkının kabul edilmesini” içeren 5 ön koşulun kabul edilmemesi halinde İran’ın ABD ile tekrar müzakerelere girmeyeceğini vurguladı.

İngiltere’nin ise Hürmüz Boğazı’na ek savaş uçağı ve dronlar sevk edeceği bildirildi. Lakin taraflar ortasındaki restleşmeler tansiyonu yine artırsa da, tansiyonu düşürecek gelişmeler de yaşanıyor. Memleketler arası Bilgi Analitik Şirketi Kepler’in datalarına nazaran, Hürmüz Boğazı’ndan 11 Mayıs’ta kuru yük, LPG, petrol eserleri ve tahıl taşıyan 10 ticari gemi geçiş yaptı. Gemilerin birçok İran, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri ve Umman ortasında hareket ederken Arjantin’den gelen Star Nasia ve Kanada’dan gelen Star Despoina İran’a tahıl taşıdı. Bu sayı, 2 Mayıs’ta Hürmüz Boğazı’ndan 14 gemi geçişinin akabinde kaydedilen en yüksek geçiş oldu. 10 geminin 5’i Körfez’den çıkarken öbür 5’i de Körfez’e giriş yaptı.