AB savaş uçağı için alternatif KAAN

Rusya ve ABD merkezli artan global tehdit algısına karşı savunma kapasitesini güçlendirmeye odaklanan Avrupa’da, kıtanın en argümanlı projelerinden olan Geleceğin Muharip Hava Sistemi (FCAS) önemli krizle karşı karşıya. İspanya, Fransa ve Almanya öncülüğünde 2017’de başlatılan ve Avrupa’nın stratejik otonomisini pekiştirmesi beklenen proje, Fransız Dassault Aviation’ın denetim ve tasarım konusundaki ısrarı nedeniyle çıkmaza sürüklendi. Dassault Aviation, 1980’lerde Eurofighter Typhoon projesinden de tasarım liderliği ve üretimde yük talebi nedeniyle çekilerek benzeri bir krize yol açmıştı. 100 milyar avroluk programda savaş uçağı ayağının liderliği konusunda Airbus ile yaşanan uyuşmazlıklar, teknik tartışmaların ötesine geçerek siyasi tansiyona dönüştü. Paris ile Berlin ortasındaki müzakereler sonuçsuz kalırken, projenin takvimi ve geleceği belirsizliğe girdi.

Alternatif arayışında, Türkiye’nin geliştirdiği 5’inci kuşak savaş uçağı KAAN’ın ismi giderek daha fazla anılmaya başlandı. Bu arayışın en somut örneklerinden biri İspanya’da yaşanıyor. FCAS’ın kilit aktörlerinden olan Madrid, ABD üretimi F-35 savaş uçaklarının tedarik seçeneğini yüksek maliyet, teknolojik kısıtlamalar ve siyasi bağımlılık riskleri nedeniyle gündeminden çıkardı. İspanyol basınının önde gelen yayın organlarından El Economista’ya nazaran, Eurofighter ve FCAS alternatiflerinin yanı sıra Türkiye’nin geliştirdiği KAAN projesi de kıymetlendirme başlıkları ortasında. 2030’lu yıllarda envantere girmesi planlanan KAAN’ın, mevcut Eurofighter filosunu tamamlayıcı bir tahlil sunabileceği belirtiliyor. Ayrıyeten İspanya’nın eğitim uçağı muhtaçlığı için HÜRJET’e yönelmesi, iki ülke ortasında savunma alanındaki temasların arttığını gösteriyor. FCAS belirsizliğinin uzaması halinde, Madrid’in daha esnek ve siyasi şartlara daha az bağlı bir platforma yönelmesi sürpriz olmayacak.

FCAS’ta yaşanan tıkanma, Avrupa için yeni ve daha esnek bir alternatif arayışını hızlandırırken KAAN bu noktada öne çıkıyor. Çift motorlu, harika seyir kabiliyetine sahip ve AESA radar ile entegre elektronik harp sistemleriyle donatılan platform, 5’inci kuşak sınıfta konumlandırılıyor. Ayrıyeten ANKA-3 ve Kızılelma ile insanlı-insansız grup çalışması (MUM-T), yapay zekâ takviyeli sistemler, gelişmiş bilgi füzyonu ve “sadık kanat adamı” konseptiyle vakit içinde 6’ncı kuşağa evrilebilecek bir mimari sunuyor. FCAS’ın 2040’lı yılları hedefleyen takvimi, Avrupa hava kuvvetleri açısından önümüzdeki 15 yıllık periyotta önemli bir “yetenek boşluğu” riskini beraberinde getiriyor. KAAN’ın 2030’lu yılların başında envantere girmesinin planlanması, onu bu geçiş periyodunda köprü vazifesi görebilecek bir seçenek olarak öne çıkartıyor. Bu çerçevede KAAN, sırf teknik bir alternatif değil, takvim, maliyet ve stratejik hareket alanı bakımından da Avrupa için dikkate kıymet bir opsiyon.