Etiyopya-Somali ihtilafında yeni gelişme: 12 Ağustos’ta Türkiye’de bir ortaya gelecekler

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Etiyopya ziyaretinde Başbakan Ahmed tarafından kabulü ve sonrasında Somali tarafıyla da en üst seviyede yürütülen temasların sonucunda, ikinci cins görüşmelerinin 2 Eylül yerine 12 Ağustos’ta Ankara’da yapılması kararlaştırıldı.

Kaynaklar, diplomatik sürecin devamı olarak, iki ülkenin Ankara’da konuk edileceğini hatırlatarak Somali ve Etiyopya’nın gereksinim, tasa ve yaklaşımlarının dikkate alınarak uzlaşı sağlanmasına çaba edileceğini belirtti.

Başbakan Ahmed’in mektubunun alınmasının akabinde her iki tarafın inancına haiz Türkiye, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatları çerçevesinde arabuluculuk teşebbüslerini başlatmıştı.

Bu çerçevede, Dışişleri Bakanı Fidan, Etiyopya ve Somalili muhataplarıyla görüşmeler yapmış, iki ülke dışişleri bakanlarını 1 Temmuz’da Ankara’da ağırlamıştı.

Aylar sonra iki ülkenin dışişleri bakanları, Bakan Fidan’ın ev sahipliğinde tıpkı fotoğraf karesinde yer alırken, toplantı sonucunda taraflar, ortalarındaki sıkıntıyı “barışçıl şekilde” çözme tarafındaki niyetlerini ortak açıklamayla kayda geçirmiş ve 2 Eylül’de Ankara’da yine bir ortaya gelmeyi taahhüt etmişti.

Türkiye’nin, bölgede artan tansiyona karşı krizin tahlilini teminen taraflar ortasında sürdürülebilir bir diyalog kanalı açması, memleketler arası toplumca takdirle karşılanırken, Türkiye, 1 Temmuz’dan bu yana bölge ülkeleriyle de temaslarını sürdürmüş, bu ülkelerin sürece takviyesini almıştı.

Etiyopya, dünyada denize erişimi olmayan en büyük nüfusa sahip ülke.

Eritre’nin 1991’de fiilen Etiyopya’dan ayrılması ve 1993’te hukuken bağımsızlığını kazanmasıyla denize erişimini kaybeden Etiyopya, ekonomik nedenlerle Kızıldeniz’e erişim konusunu gündemde tutmuş, Somaliland ile 1 Ocak’ta bu istikamette bir Mutabakat Muhtırası imzalamıştı.

Söz konusu muhtıra, Somaliland’ın tanınması vaadini içermesi nedeniyle Somali’nin ve milletlerarası toplumun ciddi tepkisini çekmişti.

Somaliland Başkanı Musa Bihi Abdi, mutabakatın tamamlanmasıyla Etiyopya’nın kendilerini “bağımsız” olarak tanıyacağını söylemişti.

Somali hükümeti ise Etiyopya’nın, Somaliland ile denize erişim mutabakatı yapması üzerine büyükelçisini Etiyopya’dan geri çekmişti.

Arap Birliği ve Afrika Birliği, Etiyopya ile Somaliland ortasında denize erişim işbirliğine yönelik “Kızıldeniz’de askeri üs inşası ve liman geliştirilmesinin önünü açan” muahedeyi reddettiğini ve kınadığını duyurmuştu.

Etiyopya ile Somali Dışişleri Bakanları, iki ülke ortasındaki krizin tahlilini teminen 9-10 Mart’da Nairobi’de bir ortaya getirilirken, iki ülke ortasında yapılan dolaylı müzakerelerden bir sonuç alınamamıştı.