Orta Avrupa’da Drujba krizi

Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Slovakya Başbakanı Robert Fico, atak sonucu fonksiyonsuz kalan Drujba çizgisinden petrol sevkiyatının yine başlatılmaması halinde Ukrayna idaresine karşı sert adımlar atacaklarını açıkladı. Kriz, sırf güç arzını değil, Avrupa Birliği içindeki siyasi istikrarları de etkileyebilecek bir boyuta ulaştı. 27 Ocak’ta Drujba boru sınırı sınırına yönelik taarruz sonrası petrol akışı sekteye uğradı. Macaristan ve Slovakya, çizginin kendi ekonomileri için kritik ehemmiyette olduğunu vurgulayarak, Kiev’i sevkiyatı siyasi baskı aracı olarak kullanmakla suçladı. Budapeşte ve Bratislava idareleri, petrol akışının kesilmesine reaksiyon olarak Ukrayna’ya dizel yakıt tedarikini askıya aldı. Orban, toplumsal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Zelenski petrol sevkiyatını tekrar başlatmadığı sürece bizden dayanak beklemesin” tabirlerini kullandı. Macar önder, önceliğinin Macar halkının güç güvenliği olduğunu vurguladı. Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto ise sevkiyat yine başlayana kadar Ukrayna’ya sağlanması planlanan 90 milyar avroluk AB kredisini bloke edeceklerini duyurdu.

Bratislava cephesinde de emsal bir ton hâkim. Slovak önder Fico, petrol akışının yine sağlanmaması halinde bugün prestijiyle Slovak şirketlerinden Ukrayna’ya elektrik ihracatını durdurmalarını isteyeceğini açıkladı. Slovakya’nın savaşın başından bu yana Ukrayna’ya dayanak verdiğini hatırlatan Fico, Kiev’in güç siyasetlerinin ülkesine yüz milyonlarca avroluk ziyan verdiğini savundu. Kriz, Avrupa’da güç güvenliği tartışmalarını yine alevlendirdi. Bilhassa Rusya-Ukrayna savaşı sonrası alternatif kaynak arayışına giren Orta Avrupa ülkeleri için Drujba sınırı hayati ehemmiyet taşıyor. Budapeşte ve Bratislava’nın resti, Kiev üzerindeki baskıyı artırırken, AB içinde Ukrayna’ya yönelik mali ve askeri dayanak paketlerinin geleceğini de belirsizleştiriyor. Uzmanlara nazaran taraflar ortasındaki güç tansiyonu kısa vadede çözülmezse, hem bölgesel güç fiyatlarında dalgalanma hem de AB içi siyasi çatlakların derinleşmesi kaçınılmaz olabilir. Drujba krizi, savaşın cephe sınırı dışında da ekonomik ve diplomatik sarsıntılar üretmeye devam ettiğini gösteriyor.

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, “Macaristan ve Slovakya hükümetlerinin güç tedariki konusunda yönelttiği ültimatom ve şantajı reddediyor ve kınıyoruz. Ültimatomların adresi Kiev değil, Kremlin olmalıdır” tabirlerine yer verildi. Birebir vakitte açıklamada, Slovakya’nın elektrik tedarikini kesme tehdidini “provokatif ve sorumsuz” olarak kıymetlendirilerek, bunun bölgesel güç güvenliğini tehlikeye atabileceği ihtarında bulunuldu.