S-400’de pürüzler aşılıyor

Türkiye’nin envanterinde bulunan S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye satışı yine gündeme geldi. Ankara’nın, başta Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar olmak üzere Körfez ülkeleriyle bu bahiste temaslarını sürdürdüğü, lakin şimdi rastgele bir ülke üzerinde kesin karar verilmediği öğrenildi. Muhtemel satışın sırf bir savunma ihracatı olarak değerlendirilmediği, tıpkı vakitte Türkiye’nin ABD ile savunma münasebetlerinde uzun müddettir çözülemeyen S-400 krizinin aşılması, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına ait sürecin yine canlanması açısından kritik değerde olabileceği belirtiliyor. İran ile ABD-İsrail arasında yaşanan son tansiyonların Körfez ülkelerinin hava savunma kapasitesine yönelik muhtaçlığını artırdığına dikkat çekilirken, oluşan yeni güvenlik ortamının Türkiye açısından stratejik bir diplomatik ve savunma sanayii açılımlarına imkan verdiği tabir ediliyor.

NATO Zirvesi’nde ABD Başkanı Trump’ın CAATSA ve F-35 açıklamasının akabinde Türkiye’nin envanterine aldığı S-400’lerin durumu konuşulmaya başlandı. Edinilen bilgilere nazaran Türkiye’nin elinde bulunan S-400 hava savunma sisteminin üçüncü bir ülkeye satışı için görüşmeler devam ediyor. Körfez ülkeleri ile yapılan görüşmelerde şu ana kadar alınmış bir karar bulunmazken, Ankara durumu S-400’ün hangi ülkeye satıldığından çok Türkiye için yeni bir fırsat penceresinin açılması olarak pahalandırıyor.

Ankara’da Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar’ın da aralarında olduğu Körfez ülkelerine satışın mümkün olabileceği bedellendiriliyor. Ankara’da, “Önemli olan hangi ülkeye satıldığı değil. İran ile ABD-İsrail arasındaki çatışmalar net bir biçimde gösterdi ki Körfez ülkelerinin önemli bir hava savunma sistemi muhtaçlığı var. ABD ise bunu karşılayamıyor. Bu sebeple gereksinimlerini diğer ülkelerden karşılamaya çalışıyorlar. Türk firmalarının ürettiği savunma eserlerini, bilhassa de hava savunma sistemlerini istiyorlar. Türkiye de bunları vermeye çalışıyor” yorumunda bulunuldu.

S-400’lerin Körfez ülkelerine satışına ABD’nin de Rusya’nın da karşı olacağını düşünmeyen kaynaklar, “Rusya sebep ‘Hayır’ demez? Zira Körfez ülkeleriyle arasını düzgün tutmak ve bağlarını düzgünleştirmek için bunu bir fırsat olarak görüyor. Rusya’nın bölge ülkeleri ile alakalarını tekrar kurmaya muhtaçlığı var. Amerika da satmaya razı. Rusya, üçüncü ülkelere satış konusunda olumsuz bir tavır sergilemiyor. Bir de S-400, Amerika ile bağlarda mahzur teşkil ediyor. Bu ortadan kalktığında birçok adımın önü açılacak. S-400 konusunu tek düşünmemek lazım. Daha geniş bakmak gerekiyor” sözlerini kullandı.

Ankara’da S-400 konusunun çözülmesi hâlinde F-35 tedarikinin de hızlanacağı konuşuluyor. CAATSA’nın kaldırılmasının çok güç bir şey olmadığını belirten kaynaklar, “Bunun için siyasi irade lazım. Siyasi irade olduğu surece o bir anda kalkar. Ancak asıl sorun F-35 ile CAATSA değil. NDAA (Mali Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası) dediğimiz yasa. Onların çıkardıkları bir savunma sanayi yetkilendirme yasası var. Yasaklama öngören ilgili maddenin kaldırılması lazım. O vakit F-35’lerle ilgili ümit biraz daha artacak. F-35’leri alma mümkünlüğü çok yükseldi. Yaklaşık bin kalem materyal Türk firmalarınca üretiliyordu. Şimdi bu bin kalem için yeni tedarikçiler buldular. Yani şunu yapabilir Amerika: ‘Bunlardan şu kadar malzemeyi ben üretirken ıstırap çekiyorum yahut vaktinde alamıyorum. Üretimi de hızlandıracağım. Senin firmaların şu gereçleri üretsin.’ üzere bir şeyle gelirse tekrar bu programa dönmek üzere olmaz ancak en azından kimi kesimler tekrar Türkiye’de üretilebilir” değerlendirmesini yaptı.

F-35’lerin 2018’de teslim alınmak üzere olduğunu vurgulayan kaynaklar, ABD’de Türkiye’nin 6 adet F-35’i bulunduğunu, bunların bakımlarının yapılması gerektiğini belirtti. Edinilen bilgilere nazaran kelam konusu uçakları kullanacak pilotlar da yeni bir eğitim alacak.