Ünlülere operasyonlar sürerken uzmanlardan ‘uyuşturucu’ uyarısı: “Bir defadan çok şey olur”

Ünlü isimlere yönelik uyuşturucu operasyonları çerçevesinde bu sabah yeni gözaltılar yapılırken uzmanlar, unsur bağımlılığı ve yasa dışı bahis üzere hususlara ait ikazlarda bulundu. Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Bölümü’nden Uzman Dr. Cavid Guliyev de bağımlılıkların toplumsal ve ruhsal birçok sorunu beraberinde getirdiğini aktardı. Dijitalleşmeyle ulaşılabilirliğin artmasının kimi bağımlılıklarda tesirli olabildiğini belirten Uzman Dr. Guliyev, ‘Bir kereden bir şey olmaz’ fikrinin yanlışlığına dikkat çekti. Uzman Dr. Guliyev, bağımlıların sadece bireye değil aileleri ve topluma da tesirleri olduğunu belirtti.

‘Bağımlılığı bir denetleme sorunu olarak görebiliriz’ diyerek kelamlarına başlayan Uzm. Dr. Cavid Guliyev, “Kişinin bağımlılık yapan unsurlara, alkol de kumar da diyebiliriz, başladıktan bir müddet sonra artık denetleme kabiliyetini kaybettiği bir durumdur. Kestikten sonra çeşitli bedensel ya da fizikî, ruhsal mahrumluk belirtilerinin yaşanması. Almadığında çeşitli zorluklar yaşaması, elde etmek için çeşitli yasal ve yasa dışı yollara başvurması üzere durumlar bağımlılık olarak kıymetlendirilebilir. Kişinin hayatında olumsuz tesirleri olan bir hastalıktır. Bu yalnızca kişinin hayatını değil aileyi de etkileyen bir durumdur. Son periyotlarda bilhassa giderek artan ölçülerde diyebileceğimiz kumar bağımlılığı ön planda. Hem casino oyunları hem de bahis oyunlarını sayabiliyoruz. Yasa dışı yollardan bireyler maalesef online oyunlara yönelebiliyor. Son devirlerde kumar bağımlılığının artmasıyla hem oynayan şahıslar hem de aileler tarafından toplumu da ilgilendirecek formda problemler ortaya çıkabiliyor. Gelen hastaların söz ettikleri şey; hem fizikî, ruhsal zorluklar, hem aile, ilgi, toplumsal etraf, iş hayatlarıyla ilgili meseleler yaşayabiliyorlar” dedi.

“Zorluklardan bir tanesi de toplum tarafından dışlanmışlığa da maruz kalmak” diyen Uzm. Dr. Guliyev, “O da hem şahısların tedavi müracaatlarını etkiliyor hem tekrar topluma kazandırılmayı zorlaştırıyor. Toplumsal takviyesi uygun şahıslarda tedavi başarımız da âlâ oluyor. Ailenin bilgilendirilmesi, nasıl davranacağını yahut davranmayacağını, nasıl bir lisan kullanacağını öğrenmesi gerekiyor. Kişinin tekrar başlamamayı da öğrenmesi gerekiyor. Hayatlarının orta noktasında bağımlılık vardır. Bireyler hayatlarının büyük bir kısmını oynamakla ve kaybettiklerini kazanmaya çalışmakla geçiriyor. Şahıslar online oynandığı ve çarçabuk ulaştığı için her an her yerde kumar oluyor’ diyor. Saklama eğiliminde oluyorlar’ halinde konuştu.

Hastaların ekseriyetle süreç biraz daha zorlayıcı olduktan, baş edemeyecekleri borçlar kademesine geldikten, kendilerini durduramadıktan sonra yahut istemedikleri biçimde davranışlara yer verdikleri durumlarda kendilerine başvurabildiğini belirten Uzm. Dr. Guliyev, şöyle devam etti:

“Başvuran hastada şunu görüyoruz; Mesela; konuttan haber vermeden bir kadro eşyaların alınması, satılması vs. birinci başta ailelerde derin bir hayal kırıklığı ve öfke uyandırabiliyor, çeşitli çaresizlik hisleri ortaya çıkabiliyor. Aileler bu durumdan ötürü da şiddetli yansılar verebiliyor. Meşru, yasa dışı yollardan başvurulan bu kumar oynamalar hasebiyle ekseriyâ ruhsal sorunlarla başvuruyorlar. Maddi zorluklar ya da bağ meseleleriyle, iş kayıplarıyla başvurabiliyorlar. Birden fazla kimsede ek bir psikiyatrik hastalık da görebiliyoruz, depresyon da eşlik edebiliyor. Anksiyete bozuklukları hatta kumar bağımlılığında intihar kanıları yaygın olarak görülüyor. Yalnızca ülkemiz için değil bütün dünyada bu biçimde maalesef. Artan intihar fikirleri teşebbüslere de neden oluyor. Bu nedenden ötürü maalesef hayatını kaybeden beşerler da oluyor. Tedavi takımının, toplumun da el birliğiyle işin üstesinden gelinebiliniyor.”

Uzm. Dr. Guliyev, “Önemli olan müracaatlar, maalesef müracaatlar istediğimiz düzeyde değil. Bireyler başlangıçta hastalık olduğunu fark etmiyorlar ya da kabullenmiyorlar, etraf tarafından yaftalanmaya maruz bırakılacağını düşünüyorlar. Çoğunlukla başvurmadan evvel kendileri bırakma tecrübesinden bahsediyorlar. AMATEM (Alkol ve Husus Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi) servislerine ya da sivil toplum kuruluşları var; Yeşilay üzere başvurabilirler. Ayaktan tedavi merkezleri var, başvurulabilir. Şiddetli mahrumluk, aşerme olan ayaktan tedavilerde çok da başarılı olunmayan kullanıma yahut oynamaya devam eden şahıslarda hastaneye yatış öneriliyor. Genelde yatış süreçleri 21 gün diye planlanıyor ancak kısa da uzun da olabilir. Taburcu olduktan sonra ayaktan tedaviler planlanıyor. Hem psikolog hem de psikiyatrist dayanağını öneriyoruz. Tekrarlama eğilimi olan bir hastalık olduğu için daima dikkatli olmak ve ömrü buna nazaran düzenlemek kıymetlidir. Buna fikir tuzakları diyoruz, kişinin tekrar unsura ya da alkole yönelmesi için zihninde geliştirdiği rasyonellerdir ki bu hakikat değil; bir kezden bir şey olmaz değil, bir seferden çok şey olur. Esasen ekseriyâ başlama ve devam etme nedenleri de bu niyete bağlıdır” dedi.