Uzmanı açıkladı: “Keneler daima vardı, 2002’den sonra KKKA ortaya çıktı”

Havaların ısınmasıyla kene olaylarında artış görülmeye başlandı. Bilhassa ilkbahar ve yaz ayları ile birlikte tabiatta daha fazla vakit geçirilmesi, kene ile temas riskini artırıyor. Bahse ait açıklamalarda bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Klinik Öncesi Bilimleri Kısmı Veterinerlik Parazitolojisi Anabilim Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Ömer Faruk Şahin, Türkiye’de 2002 yılından itibaren kene kaynaklı olayların, bilhassa Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ile birlikte görülmeye başlandığı, bu süreçten bugüne kadar dönemsel olarak hadise artışları ve vefatlar yaşandığı söyledi. Şahin, kene artışının biyolojik bir müdahale sonucu ortaya çıktığı argümanlarının gerçeği yansıtmadığı ve bu durumun doğal bir süreç olduğu belirterek, “Virüsün o yıllardan bugüne kadar virülentinin, yani hastalık yapan özelliğinin değiştiğini söyleyebiliriz. Geçmişte öldürmüyordu, artık öldürmeye başladı işte ‘uçakla atıldı’, ‘gemiyle getirildi’, farklı usullerle ülkemize ulaştırıldı’ biçimindeki algıların önüne geçmeliyiz. Bu cins gerçek dışı telaffuzlar yerine, geçmişte de var olan bir canlının taşıdığı hastalığın, yapısal olarak değişiklik gösterebildiğini söz etmek daha gerçek olacaktır” dedi.

Ömer Faruk Şahin, kenenin ekosistemin bir kesimi olduğunu söyleyerek, “Kene hadiselerinde devir bazlı periyodik bir artış kelam bahsidir. Lakin bu artışın, hadise nezdinde toplumda infial tesiri ve panik oluşturacak bir duruma dönüşmemesi gerekir. Keneler geçmişte vardı, bugün de var ve gelecekte de var olacaktır. En başta bunun şuurunda olmalıyız. Bu, panik havası oluşturulmaması gereken durumlardan biridir. Bu canlı, ekosistemin bir modülüdür. 2002 yılı prestijiyle ülkemizde kene kaynaklı hadiselerin, bilhassa Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının ortaya çıktığını ve bugüne kadar periyodik biçimde hadise artışları ya da vefatlar görüldüğünü biliyoruz. Virüsün o yıllardan bugüne kadar virülentinin, yani hastalık yapan özelliğinin değiştiğini söyleyebiliriz. Geçmişte öldürmüyordu, artık öldürmeye başladı işte ‘uçakla atıldı’, ‘gemiyle getirildi’, farklı yollarla ülkemize ulaştırıldı’ halindeki algıların önüne geçmeliyiz. Bu cins gerçek dışı telaffuzlar yerine, geçmişte de var olan bir canlının taşıdığı hastalığın, yapısal olarak değişiklik gösterebildiğini tabir etmek daha gerçek olacaktır” dedi.

Şahin, havaların ısınmasıyla birlikte bu canlıların aktive olmaya başladığını belirterek, “Uzun kollu kıyafetlerin tercih edilmesi, açık renkli giysilerin kullanılması, tabiatla temas hâlinde uzun boğazlı çizmelerin giyilmesi, pantolon paçalarının çorap içine sokulması ve piknik üzere durumlarda açık renkli örtülerin tercih edilmesi kene ile temas hâlinde onu fark etmeyi, takip etmeyi ve uzaklaştırmayı kolaylaştırır. Hayvancılık dalında de misal tedbirlerle birlikte kimyasal gayret usulleri uygulanmaktadır. Bilhassa büyükbaş hayvanlarda dökme usulü preparatlar evcil hayvanlarda damla biçimindeki preparatlar ya da kas içi ve deri altı enjeksiyonlar, müdafaa ve denetim açısından tesirli stratejiler sunar. Havaların ısınmasıyla birlikte bu canlılar aktive olmaya başlar. Global ısınmanın tesiriyle kenelerdeki aktivite mühleti de uzayabilmektedir. Bilhassa toprağın 10-14 derece civarında ısınmasıyla yüksek oranda hareketlilik kazanırlar. Kene küçüktür, tesiri büyüktür. Bu nedenle şuurlu olmak, varlığını kabul etmek gerekir. Geçmişte de olan, bugün de varlığını sürdüren ve gelecekte de olacak olan bu canlı, ekosistemin bir modülüdür. Ferdî olarak alınacak hami tedbirler hayli kolaydır. Bunları uygulamayı ihmal etmemek gerekir” diye konuştu.