Nöroloji uzmanından ikaz: “Sanal ortamdaki öldürme hareketleri vakitle gerçek hayata yansıyabiliyor”

Bu tabloya bir de alkol ya da uyuşturucu kullanımı eklendiğinde durum çok daha ağır hale geliyor. İnsan, beynin dopamin döngüsüne bağlı bir ödül sistemiyle hareket eder. Bu sistem hayli değişiktir zira tolerans geliştirir. Kişi ne kadar ödül alırsa alsın bir mühlet sonra tatmin olmaz ve daima daha fazlasını ister. Bu nedenle bireyin öncelikle kendi sonlarını bilmesi gerekir. Bilhassa çocuklara ve gençlere hudut koymak, gerektiğinde ’hayır’ diyebilmek büyük kıymet taşır. ailelerin çocuklarına hudut koyması, onlara gaye göstermesi ve manevi kıymetlerle yetiştirmesi büyük kıymet taşır” dedi.

Son periyotta dünya genelinde yaşanan okul atakları ve genç yaşta işlenen şiddet olayları, çocukların ruhsal gelişimi üzerindeki riskleri tekrar tartışmaya açtı. Bilhassa dijital oyunlarda yer alan ödül sistemleri ve daima tekrar eden uyarıcıların, çocuk ve gençlerin beyin gelişimi üzerinde önemli tesirler oluşturabileceği söz ediliyor. Uzmanlara nazaran, ağır dijital maruziyet; odaklanma, muhakeme, empati ve dürtü denetimi üzere bilişsel süreçleri olumsuz etkileyebiliyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz, bu tablonun sadece ferdi değil tıpkı vakitte toplumsal bir kırılma olduğuna dikkat çekerek, bilgisayar oyun bağımlılığı ile kişilik bozukluklarının birleşmesinin kıymetli risklerden biri olduğunu vurguladı. Bilhassa antisosyal kişilik bozukluğu ve psikopatik yapıya sahip bireylerde, sanal ortamda tekrar eden öldürme ve şiddet içeriklerinin vakitle gerçek hayata yansıyabileceğini belirten uzmanlar, alkol ve uyuşturucu kullanımının da tabloyu daha ağır hale getirdiğini söz etti.

Kahramanmaraş’taki okul saldırısının ardında birçok fizyolojik, ruhsal ve sosyolojik sebep olabileceğini belirten Dr. Yavuz, “Bunların detaylı halde araştırılması gerekir. Hatta akla hiç gelmeyecek farklı nedenler de kelam konusu olabilir. En değerli sebeplerden biri, bilgisayar oyun bağımlılığı ile kişilik bozukluklarının bir ortaya gelmesidir. Bilhassa antisosyal kişilik bozukluğu ve psikopatik yapı birleştiğinde, sanal ortamdaki öldürme hareketleri vakitle gerçek hayata yansıyabiliyor. Bu tabloya bir de alkol ya da uyuşturucu kullanımı eklendiğinde durum çok daha ağır hale geliyor. Son periyotlarda toplumda gözlemlediğimiz mana kaybı da kıymetli bir sorun. Gençler, birçok vakit bir amaçları ve manevi bedelleri olmadan, hudut konulmadan yetişiyor. Halbuki insan, beynin dopamin döngüsüne bağlı bir ödül sistemiyle hareket eder. Bu sistem hayli değişiktir zira tolerans geliştirir. Kişi ne kadar ödül alırsa alsın bir mühlet sonra tatmin olmaz ve daima daha fazlasını ister. Bu nedenle bireyin öncelikle kendi sonlarını bilmesi gerekir. Bilhassa çocuklara ve gençlere hudut koymak, gerektiğinde ’hayır’ diyebilmek büyük ehemmiyet taşır. Birebir vakitte onlara hayatın manasını öğretmek, maksat belirlemelerini sağlamak ve manevi açıdan güçlü bireyler olarak yetiştirmek gerekir” dedi.

Günümüzde “ev genci sendromu” olarak isimlendirilen durumun yaygınlaştığını vurgulayan Dr. Yavuz, “Çocuklar ve gençler, toplumsal bağlantıdan uzaklaşarak vakitlerini meskende, sanal ortamda yalnız başına geçirmeyi tercih ediyor. Bu durum vakitle bireyin insan münasebetlerinden kopmasına ve yalnızlaşmasına neden oluyor. Sonuç olarak toplumda önemli kırılmalar ortaya çıkabiliyor. Bilhassa aksiyon içerikli bilgisayar oyunlarında ödül sistemi daima olarak aktive olur. Kişi her düzey geçtiğinde dopamin salgılanır ve kendini memnun hisseder. Lakin bir mühlet sonra, bilhassa psikopatik altyapıya sahip bireylerde, bu sistem gereğince çalışmamaya başlayabilir. Yani kişi artık tatmin olmamaya başlar. Bu noktada sanal şiddet, gerçek hayattaki şiddete dönüşebilir. Bu durum, bilgisayar oyunu oynayan herkesi kapsamaz ve aileleri gereksiz yere endişelendirmemelidir. Fakat bilhassa antisosyal kişilik özelliklerine sahip bireylerde risk daha yüksektir. Bunun dışında da çok oyun oynama, beynin fizyolojik ve ruhsal istikrarını olumsuz etkileyebilir” diye konuştu.

Sürekli aksiyon oyunlarına maruz kalmanın, beynin süratli düşünmeye alışmasına neden olduğunu bildiren Dr. Yavuz, “Bu da vakitle yüzeysel düşünme, derin tahlil yapamama ve dikkat problemlerine yol açabilir. Bunun sonucunda akademik başarıda düşüş gözlemlenebilir. Yani problem sırf dopamin değil, tıpkı vakitte öğrenme kapasitesiyle de ilgilidir. Ayrıyeten bu süreçte endorfin bağımlılığı da gelişebilir. Endorfin, haz hormonu olmasının yanı sıra güçlü bir ağrı kesicidir. Dopaminle birlikte salgılanır ve vakitle bağımlılık oluşturabilir. Kişi giderek daha yüksek dozda uyarana gereksinim duyar. Bir noktadan sonra ise oyunlar artık haz vermemeye başlar. Şayet bireyin altyapısında psikopatik ya da sosyopatik eğilimler varsa, bu durum gerçek hayattaki şiddet davranışlarına dönüşebilir. Üstelik bu şiddet yalnızca diğerlerine yönelik olmayabilir; kişi kendine de ziyan verebilir. Hakikaten bunun örneklerini toplumda görmekteyiz. Sonuç olarak, haz sonunu aşmış, tatminsizlik yaşayan ve hayatın manasından uzaklaşmış bireyler hem kendilerine hem de etraflarına ziyan verebilir hale gelebilir. Bu nedenle ailelerin çocuklarına hudut koyması, onlara gaye göstermesi ve manevi kıymetlerle yetiştirmesi büyük değer taşır. Hayata mana yükleyen bireyler, hayatla daha güçlü bağ kurar. Aksi halde, hayatın manasını kavrayamayan bir çocuk, yelkensiz bir gemi üzere savrulmaya mahkum olabilir” sözlerini kullandı.