Kalp diyabet ve böbrek hastalarına ‘El Nino’ uyarısı

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cavit Işık Yavuz, Türkiye genelinde bu yaz mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi beklenen hava sıcaklıkları sebebiyle bilhassa kalp, diyabet ve böbrek hastalarında acil servis müracaatlarının artabileceği, yaşlılar, çocuklar, hamileler ve kronik hastalığı bulunanların da daha dikkatli olması gerektiği ihtarında bulundu.

Prof. Dr. Yavuz, El Nino’nun tesiriyle dünyanın birçok bölgesinde aşırı sıcaklıkların görüldüğünü, Avrupa’da tesirli olan sıcak hava dalgaları sebebiyle çeşitli tedbirlerin hayata geçirildiğini, kimi bölgelerde ise kırmızı alarm verildiğini söyledi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğünce hava sıcaklıklarının artacağı yönünde yapılan ihtarlara dikkati çeken Yavuz, sıcaklığın yanı sıra nem oranındaki artışın sıhhat açısından kritik olduğunu belirtti.

Prof. Dr. Yavuz, sıcaklık ve nemin birlikte yükselmesinin bedenin çevresel şartlara ahenk düzeneklerini zorladığını, bu durumun ise “ısı stresi” olarak isimlendirilen sürecin başlamasına yol açtığını tabir etti.

Isı geriliminin, hafif belirtilerden sıcak çarpması ve komaya kadar uzanabilen önemli sıhhat tablolarına yol açabileceğine dikkati çeken Yavuz, bedenin sıcaklığa ahenk sağlamak için terleme yoluyla ısı istikrarını müdafaaya çalıştığını lakin bu süreçte su ve mineral kaybının da yaşandığını lisana getirdi.

Sıcaklıkların yükselmesiyle görülebilecek sıhhat problemlerine işaret eden Yavuz, “Aşırı sıcakların yol açtığı sıhhat sıkıntıları, güneş yanıkları, isilik ve el-ayaklarda şişlik üzere hafif belirtilerden sıcak çarpması üzere hayati risk oluşturabilen tablolara kadar uzanabiliyor. Bacaklarımızda ve kollarımızda oluşan sıcak krampları, sıcaklığın bizi etkilemeye başladığını gösteren erken bir ihtar niteliği taşıyor” dedi.

Prof. Dr. Yavuz, bu tür belirtilerin ortaya çıkması halinde kâfi sıvı alınmasının büyük değer taşıdığını vurgulayarak, “Sağlıklı bir yetişkinin sıcak hava dalgalarında bilhassa 2,5-3 litre su içmesi lazım. Dünya Sağlık Örgütü de her saat başı en az bir bardak su içilmesini ve su tüketiminin gün içine yayılmasını öneriyor. Kafeinli içecekler, şekerli ve alkollü içeceklerden muhakkak uzak durmak gerekiyor. Zira kafeinli içecekler idrarı artırdığı için daha fazla su kaybına yol açabiliyor.” ikazında bulundu.

Sıcak hava dalgalarının acil servis müracaatlarında artışa sebep olabildiğini belirten Yavuz, şöyle devam etti:

“Sıcak krampları her vakit insanları acil servise ya da hastaneye başvurmaya yönlendirmeyebilir lakin sıcak bitkinliği dediğimiz bir üst tablo var. Burada sıcaklık, kişiyi yorgun ve yerinden kalkamayacak duruma getirebiliyor. Bu düzgüne işaret değil zira tablonun ilerlediğini gösteriyor. Artan sıcak havalarla, bilhassa kalp, diyabet ve böbrek hastalarında acil servis müracaatları artabiliyor. Direkt sıcak çarpması üzere komaya kadar gidebilen ağır tablolar var. Bu durumda bedenin ısı düzenleme düzenekleri bozuluyor ve hayati tehlike başlıyor. Şuur kaybının ortaya çıkabildiği bu tablo, gerçek manada acil servis gerektiren bir durum”

Yavuz, sıcak hava dalgalarının hava kalitesini de olumsuz etkilediğini, bu durumun teneffüs yolu şikayetlerinde artışa sebep olabildiğini ve teneffüs yolu hastalığı bulunanların da sıhhat kuruluşlarına başvurmak zorunda kalabildiğini söyledi.

Sıcak hava dalgalarının birtakım kümeler üzerinde daha önemli sıhhat riskleri oluşturduğunu belirten Yavuz, “Vücudun sıcaklığa ahenk kapasitesi herkeste birebir değil. Örneğin 65 yaş üstü bireylerde bu kapasite azalıyor. Çocuklarda ise şimdi tam gelişmemiş oluyor. Hamilelerde de bedenin geçirdiği değişiklikler sebebiyle sıcakların tesirleri daha besbelli hissedilebiliyor. Bunun yanında böbrek, karaciğer ve kalp hastalığı bulunan şahıslar de aşırı sıcaklardan çok daha süratli ve daha fazla etkilenebiliyor.” sözlerini kullandı.

Vatandaşlara sıcak hava dalgaları sırasında kişisel tedbirler almaları davetinde bulunan Yavuz, güneşin tesirinin en yoğun hissedildiği saatlerde dışarı çıkılmaması gerektiğini lisana getirdi.

Prof. Dr. Yavuz, sıcak havalarda bulunulan ortamın serin tutulmasının değerine işaret ederek, konut ve iş yerlerinde klima kullanımında 20 ile 25 derece arasındaki sıcaklıkların önerildiğini, bu açıdan meskenler için 22-23 derecelik oda sıcaklığının uygun olduğunu bildirdi.

El Nino’nun tesiriyle Türkiye’de de hava sıcaklıklarında artış olabileceğine dikkati çeken Yavuz, “Sıcak havalarda çocukları, yaşlıları ve evcil hayvanları klima açık olsa bile araç içerisinde bırakmamak gerekiyor. Dışarıda hava sıcaklığı 27 dereceyken araç içi sıcaklığı kısa müddette çok daha yüksek düzeylere çıkabiliyor” dedi.

Sıcak çarpmasına işaret edebilecek belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini belirten Yavuz, bitkinlik, halsizlik, bulantı, kusma ve baş ağrısının sıcaklığın bedeni etkilemeye başladığını gösterebileceğini, şuur bulanıklığı, bayılma yahut nöbet görülmesi halinde ise vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezinin aranması gerektiğini kelamlarına ekledi.