Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan D-8 Tepesi dönüşü değerli bildiriler: Bizimle yol yürüyen kimseyi yarı yolda bırakmayız

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Mısır ziyareti dönüşünde TVNET Genel Müdür Yardımcısı Serhat İbrahimoğlu’un da ortalarında olduğu gazetecilerin sorularını cevapladı, gündeme ait değerlendirmelerde bulundu.

PKK/YPG’nin umutları boşa çıktı. Esed’in beklentileri farklıydı lakin bunlar tecelli etmedi. Yeni bir tablo ortaya çıktı. Esed’in şu anda Rusya’da olması, olayın ne kadar manidar geliştiğinin bir ispatı. Bundan sonraki süreçte Suriye’deki kardeşlerimiz, gelecekleri ile ilgili kararları kendileri verecek. Bizler de onlara devlet yapılanmasının nasıl olması gerektiği konusunda yardımcı olmaya çalışacağız. Bizim deneyimlerimiz oraya nasıl aktarılabilir, yeni bir toplumsal kontrat çerçevesinde bir devlet nasıl ayağa kaldırılabilir, bu hususlarda Suriye idaresine yardım edeceğiz.

Bir devleti ayağa kaldırırken en kıymetli adımlardan bir tanesi anayasanın inşasıdır. Bu hususta biz, başta Sayın Colani olmak üzere yeni Suriye idaresinde yer alan isimlerle bağlantısı başlatmış durumdayız. Bildiğiniz üzere Ulusal İstihbarat Teşkilatı Liderimizi gönderdik. Dışişleri Bakanımız mevzunun bütün muhataplarıyla başından itibaren esasen diyalog halinde. Biz Suriye’de mevcut terör örgütlerinin etkisiz hale getirilme vaktinin geldiğini de göstereceğiz. Bize hudutlarımızın güneyinden rastgele bir tehdidin bundan sonra gelmemesi için bunu yapacağız. Zira bu türlü bir riski kabullenmemiz mümkün değil. Terör örgütünün tek gayesi hizmet ettikleri odaklara yaranmak olduğu için, yalnız kalmaya mahkumlar. Bu dün de böyleydi, bugün de böyle… Lakin yarınları olmayacak. Terör örgütü için yolun sonu görünüyor. Yıllarca bölgemizdeki halklara kan kusturdular. Başta Kürt kardeşlerimiz olmak üzere, Türklere, Araplara, Ezidilere ve nicelerine hayatı zehrettiler.

Bölgenin geleceğinde teröristlere yer yok. Bilhassa PKK terör örgütü ve uzantılarının raf ömrü tükenmiştir. Suriye’de sağlanacak inanç ortamı, terör örgütlerinin militan teminini de engelleyecektir. Bundan sonra bölgemizde barış ve huzurun tesisi için yollar açıktır. Ülkemizdeki birtakım siyasi partiler, Suriye ile münasebetler noktasında yakın bir vakte kadar farklı açıklamalar yapıyorlardı. Şu anda onlar herhalde tıpkı şeyleri söyleme durumunda değiller. Onların da bütün umutları suya düştü. Suriye, bu yeni oluşumla gerçekten istikrarlı bir yapı kurduğu takdirde, İslam dünyasında bana nazaran çok güçlü bir yer alacaktır. Bugün 30 milyonun üzerinde bir nüfusa sahip bir Suriye, göz gerisi edilemez. Amerika Birleşik Devletleri ile Sayın Donald Trump’ın görevi devralmasıyla birlikte yapacağımız görüşmeler çok değerli. Ruslar Suriye’deki büyükelçilik ve başkonsolosluklarını kapatmayı düşünmediklerini söylüyorlar. Bu da Suriye için bana nazaran bir zenginliktir. Diplomatik misyonların devamında yarar var. Beni en çok sevindiren şeylerden bir tanesi de gerek İslam Dünyası gerekse Batıdan birçok ülkenin artık Sayın Colani ile irtibatlarını geliştiriyor olmasıdır. Bunlar da bir yerde yeni idareye itimadın işaretidir. Yeni periyotta Suriye, inşallah çok daha farklı bir biçimde ayağa kalkacaktır.

İsrail milletlerarası hukuku çiğnemeyi adet haline getirdi. Gazze’de memleketler arası hukuku ayaklar altına aldılar, dünya sessiz kaldı. Lübnan’da hükümran bir devletin toprağını işgal edip kan döktüler, dünya yeniden sessiz kaldı. İsrail’in pervasızlıklarına bugün Suriye maruz kalıyor. İsrail’in Golan Doruklarını işgaline yönelik BM Güvenlik Kurulunun 1967’deki 242 numaralı kararı mevcut. Bu kararla İsrail’in Golan Zirvelerini işgal etmesi kınanmakla birlikte bölgeden çekilmesi talep ediliyor. Bu kararın tekrar hatırlatılması ve uygulanması için memleketler arası toplumun harekete geçmesi değerli. Batılı ülkelerden İsrail işgaline karşı cılız da olsa ses yükselmeye başladı. Halbuki İsrail, sivillerin üzerine birinci bombayı attığında dünya ayağa kalksaydı, İsrail bugün bu işgal adımını atacak yüreği bulamazdı.

Biz o gün sessiz kalmadığımız üzere, bugün de Suriye’nin topraklarını işgale kalkışan İsrail’e karşı sessiz kalmadık, kalmayız. İsrail, milletlerarası hukukun kendilerini de bağladığını er ya da geç öğrenecek. Biz her tabanda İsrail’i köşeye sıkıştırmaya, hukuka uygun hareket etmeye zorlamaya devam edeceğiz. Lakin Suriye’deki durumdan kendisine yarar sağlamasının da önüne geçmek için milletlerarası tüm düzenekler faal bir formda kullanılmalı. Burada İsrail’in durdurulması için ABD başta olmak üzere Batılı ülkelere büyük misyonlar düşüyor. İsrail’in Suriye’nin topraklarını işgalinin kabul edilemeyeceği en gür halde söz edilmelidir.

Yarın çok geç olmadan bölgemizdeki huzuru ve istikrarı daima tehdit eden İsrail saldırganlığına “dur” denilmelidir. Yoksa İsrail bumerangı yarın onları her kuralda destekleyenleri de maksat alır. Dün yaptığımız ikazlara kulak tıkayanlar, doğruları söylediğimizi bugün gördüler. Yarın, pişman olmamak için, bugün yaptığımız ihtarları dikkate alıp gerekli adımları atmalarını tavsiye ediyorum.

Sayın Mikati ile D-8 Tepesinde beraberdik, kendisine “Önce Allah’a sonra Türkiye’ye güveniyoruz ifaden halkımızın ortasında çok önemli olumlu bir reaksiyon meydana getirdi.” dedim. Sayın Mikati’nin Türkiye’ye güven duyduğunu lisana getirmesi de gayretlerimizin takdir edildiğinin göstergesidir.

Biz, dostlarımız ve kardeşlerimiz için inançlı liman olduğumuzu tarih boyunca tekraren kanıtladık. Biz, yaptığımız ikazlarda da, aldığımız önlemlerde de, kapalı ajandalarda kayıtlı gündemlerle hareket etmeyiz. Mertçe konuşur, mertçe davranırız. Bize güvenen, bizimle yol yürüyen kimseyi de yarı yolda bırakmaz, gerisinden kuyu kazmayız. Anadolu irfanında bu anlayış “Yaratılanı severiz Yaratandan ötürü” formunda özetlenir. Bizim yürüdüğümüz yol da, amaçlarımız de bu istikamet üzerinedir. Ayrımcılık, tefrika bizim kitabımızda yer bulmaz. Hazreti Ali “Gönülleriniz bir olmadıktan sonra sayıca çok olmanın bir manası yoktur.” der.

Bizim maksadımız o gönül birlikteliğini sağlamaktır. Hele hele tarihi, kültürel bağlarımızın bulunduğunu ülkeler ve milletlerle bu birlikteliği oluşturmak için ağır gayret sarf ederiz. Temenni ediyorum ki Türkiye-Lübnan bağlarını güçlendirerek Lübnan’ı kısa vakitte bu bölgede ayağa kaldırırız. Fakat evvel bu İsrail saldırganlığı sorununu çözmemiz gerekiyor. İsrail bütün bu zulmün, attığı bombaların bedelini ödemesi lazım.

Ben doğrusu bu hususta olumsuz bir yaklaşım görmedim. Bölgesel ve global her kriz ve gelişme diplomasi trafiğimizi artırıyor. Görüşmelerimiz, Suriye’nin geleceği, barış süreçleri ve uluslararası iş birliği açısından kıymetli bir dönüm noktası olabilir. Suriye diplomasimiz kapsamında görüştüğümüz başkanlara Türkiye’nin, Suriye’nin egemenliği, toprak bütünlüğü için çaba gösterdiğini anlattım. Suriye’nin toprak bütünlüğünü muhafazanın yolu öncelikle terör örgütleri ile gayretten geçiyor.

DEAŞ mazereti ile PKK ve uzantılarına sahip çıkma anlayışında olanlar var. Bu yaklaşım yakın geçmişte Suriye’yi bölünmenin eşiğine getirdi. Biz en başından beri PKK ve uzantılarıyla da, DEAŞ ögeleriyle da uğraş ettik, ediyoruz. Batılı ülkelerin caddelerinde, meydanlarında nasıl DEAŞ şov yapamıyorsa PKK ve uzantıları da yapamamalı. Yalnızca caddeler meydanlar değil, toplumsal alanlardan kültürel mecralara kadar her yerde terör yapılanmaları ile uğraş kural. Bizim Suriye ile 900 kilometreyi aşkın bir hududumuz var.

Bütün bu hudut çizgisinde Esed’e karşı duvarlardan tutun gidiş-gelişlere kadar önemli manada engelleme adımları attık. Şu an itibariyle yeni idarenin oluşmasıyla inşallah Suriye-Türkiye bağlantılarını biz çok daha farklı bir yere taşıyacağız. Dikkatinizi çeken bir şey herhalde vardır. Halep’teki çarşılar, Halep’teki alışveriş yerleri bir anda hareketlendi. Savaştan evvel Esed vaktinde oraya yaptığım ziyarette, oradaki kapalı çarşının motamot bizim kapalı çarşılar üzere hareketli bir yer olduğunu görmüştüm. Yani orada tarih var, ticaret var. Şu anda da hareket var. İnşallah bu hareket oraya rahmeti getirecektir diye düşünüyorum.

Sayın Trump’ın sözleri kendisinin ve önümüzdeki aylarda oluşturacağı idaresinin Türkiye’ye bakışını özetliyor. Türkiye’nin gücünün ve aktifliğinin bizdeki muhalefet dışında herkes farkında. Aslında onlar da birtakım şeylerin farkındalar lakin gerçekleri konuşmaya lisanları alışkın olmadığı için çarpıtıyorlar. Türkiye’nin diplomaside artan gücünü memleketler arası fikir kuruluşlarından medyaya varıncaya kadar herkes yazıp çiziyor. Biz de gücümüzün ve etkinliğimizin farkındayız. Bu gücün kaynağı olan milletimize yaraşır biçimde hizmet etmenin sıkıntısındayız. Geçenlerde de söylediğim üzere Türkiye, Türkiye’den büyüktür.

Bizim topraklarımızı korumak, ülkemizi kalkındırmak, köklerimize tutunarak ileriye adımlar atmak üzere bir gayemiz var. Bunun yanında dostlarımızın, kardeşlerimizin yanında durma sorumluluğunu omuzlarımızda hissediyoruz. Şam’da büyükelçiliğimizi yine faaliyete geçirdik, orada ismimizi gören Suriyeli kardeşlerimizin hissiyatlarına bir bakın. Türk beklenendir, kelamı öylesine kurulmuş bir cümle değildir. Türkiye’nin gönül sonları fiziki hudutlarının çok ötesindedir. Gittiğimiz her ülkede, ayak bastığımız her coğrafyada, bunu gördük. Sayın Trump da aslında bir durum tespiti yaparak ülkemizin gücü ve aktifliğinin altını çiziyor. Hakikat kelama ne denir? Tespitler yerinde.

Aramızda rastgele bir problem hakikaten yok. Şu an itibariyle kendisi seçildiği andan itibaren görüşmelerimizi yaptık. Sayın Trump pragmatik bir siyasetçi. Kendi ülkesine ve müttefiklerine maliyet üreten siyasetleri değiştirme vizyonuna sahip. Devir-tesliminden sonra yeniden herhalde biz de birinci tebriğimizi yapar, gündemimizde bulunan bahisleri içtenlikle ele almaya başlarız.

Yok, o denli bir bilgi getirmediler bize. Bu 6 kat yerin tabanındaki cezaevinin nasıl olduğunu ve burada insanların ne hallere sokulduğunu gördünüz. Biz Türkiye olarak bu işi seyretmedik, tribünde kalmadık. AFAD’ımızı tüm teçhizatıyla ekipmanlarıyla birlikte Suriye’ye gönderdik. Orada o çalışmaları yapmaları, o çalışmalarla ilgili raporların oluşturulması, hem bölgeye hem İslam dünyasına hoş bir bildiri vermiştir.

AFAD’ımız orada vazifesini yaptı ve döndü. Oradaki acı tabloları, o tünelleri gördünüz. Tünellerin uzunlukları, oraların içler acısı hali, hepsi birer felaket. Dünya Suriye’nin bu halini görüp, gereken notu gerekli yerlere vermiştir diye düşünüyorum. Bizler de bilhassa AFAD’ımızla orada başarılı bir operasyon yaptık, sonucunu aldık. Bütün bunlar tarihe çok kıymetli bir kayıt olarak düşülecektir diye düşünüyorum. Sednaya Hapishanesi bizim yıllardır söylediklerimizi doğruladı. Oradaki zulümler, azaplar, yargısız infazlar, Baas Rejimi gerçeğinin en acı fotoğraflarından biridir. Her zulüm gören coğrafyada olduğu üzere, Suriye’de de toplu mezarlara rastlanıyor. Anlaşılan Suriye’de şimdi, zulüm ve azap fotoğrafının tamamını görebilmiş değiliz. Bunun için biraz daha vakte gereksinim olacak. Kendi halkına böylesi zulmeden Esed idaresinin bunların hesabını milletlerarası hukuk yerinde vermesi için elimizden geleni yapacağız. Umarım Sednaya fotoğrafı “Türkiye’nin Suriye’de ne işi var?” diyenleri, “Suriyelilere kapılarımızı neden açtık?” diye yabancı düşmanlığını körükleyenleri, “Esed af ilan etti Suriyelileri ülkelerine gönderin” diyerek bizlere akıl verenleri bir nebze olsun utandırmıştır.

Hala tıpkı cümleleri kuranların insani kıymetlerini Esed’in vefat preslerinde ezdiğini, vicdanlarını yerin yedi kat altındaki zifiri karanlık hücrelere kapattıklarını düşünmemek elde değil. Suriye’de kayıpların acıları dinmeyecek, lakin Suriye düştüğü yerden kalkacak. Bu zulümler unutulmayacak. Unutulan zulmün tekrarlanacağını biliyoruz. Kardeş Suriye halkı, bugün kanayan bu yaralarını sarıp, tekrar hür ve müreffeh bir gelecek inşa etmek için bir ve bütün olacak. Yanlarında ise daima kardeşleri Türkiye’yi bulacaklar.

Bölgedeki bütün bu gelişmelerde adımımızı inanarak attık. “Biz Ensar’ız, onlar Muhacir…” derken bizim değişmez kaynaklarımıza, kutsal kıymetlerimize dayanarak bunları söyledim. Lakin muhalefet bu türlü bakmıyordu. Ensar kavramı ne manaya gelir, Muhacir ne manaya gelir bunları anlamak üzere bir sıkıntıları yoktu. Pekala ne oldu artık? CHP kendi içinde bölük pörçük, paramparça. Öbür tarafta Dem, onu zati söylemeye gerek yok. Biz bu süreçte terörle çabayı de çok kararlı bir biçimde yaptık. Elhamdülillah neticeyi de aldık ve alıyoruz. Hudut uzunluklarında bu kadar duvar örüyoruz. Bu duvarları kendi ülkemizi terör tehdidinden koruyalım diye inşa ettik, ediyoruz. Bunun yanında yeni bir adım daha atacağız. Irak’la, Suriye’yle ticari bağlantılarımızı ağırlaştıracağız. Bu, gerek Suriye için gerek Türkiye için yeni bir hareketlenmeyi her bakımdan getirecek. Bununla birlikte de bölgeye farklı bir hava gelecek. Gaziantep şu anda hareketlendi. Kilis tıpkı formda hareketleniyor ve daha da hareketlenecek. Biz ülkemize sığınan bu insanları kovmuyoruz. Biz bu insanlara “Evine gidersen git fakat gönüllülük aslına nazaran git. Siz bizim başımızın üstündesiniz. ‘Ben meskenime gideceğim’ diyorsanız meskeninize gidebilirsiniz.” diyoruz. Şu anda esasen Suriyeli çocukların okulları devam ediyor. Okullarını bu sene burada bitirecekler. Ondan sonra Suriye’de, Dara’da, Deyrizor’da, Suriye’nin öteki bölgelerinde meskenleri varsa oraya rahatlıkla gidebilirler. Savunmadan tutun, eğitime, güce kadar birçok alanda iş birliği yapacağız. Suriye’nin şu anda güçte önemli ıstırapları var. Lakin biz onların güçteki bu bütün meselelerini da inşallah hızla gidereceğiz. Bu hususta da Güç ve Natürel Kaynaklar Bakanlığımız oraya her türlü imkanı inşallah sağlayacak.

Etiyopya Somali konusu da kıymetli. Etiyopya ile Somali ortasındaki o barışın adımlarını sahiden farklı ve kararlı bir halde attık. Gerek Etiyopya Başbakanı gerek Somali Cumhurbaşkanı sağ olsunlar bizim bu arabuluculuğumuza olumlu yaklaştılar. Yaptığımız basın toplantısında da bunu ortaya koydular. Güç da olsa muahede bir yıllık sürecin akabinde sağlanmış oldu. Etiyopya’nın burada bir değerli ıstırabı var. Etiyopya, topraklarından denize ulaşamıyor. Bunun için Somali’nin egemenliği ve toprak bütünlüğü temellinde bir adım atıldı, Etiyopya’ya denize erişim imkanı tanındı. Etiyopya çok büyük bir ülke. Bu türlü büyüklükte bir ülkenin bu türlü bir imkanı yakalaması gerekir. Biz Somalili kardeşlerimize, bilhassa Cumhurbaşkanı Hasan Pir’e bunu da söyledik. “Artık burada Etiyopya’ya dayanak vereceksiniz. Bir adım atalım ve bu buluşmamızın en değerli sonucu de bu olsun, Etiyopya denize açılsın.” dedik. 7 saat yalnızca üçümüz değil, heyetler de ortalarında görüştü. Bazen görüşmeler çıkmaza da girdi. Böylesi anlarda devreye girdik, sıkıntıyı çözdük. AGİT konusuna gelirsek; Türkiye’nin aktifliğini ve sorun çözme kapasitesini bilen AGİT üyesi ülkeler oy birliği ile Sayın Feridun Sinirlioğlu’nu Genel Sekreterlik üzere değerli bir vazifeye layık gördü. Türkiye hem bölgesinde hem de global meselelere yaklaşım şekli ile öne çıkıyor. AGİT tüm bu özelliklerimiz nedeniyle ülkemize duyduğu inancı ortaya koymuştur.

Yıllardır Esed zulmüne maruz kalan Suriye halkı birliğini ve kardeşliğini tekrar tesis etmeye çok yaklaştı. Önümüzdeki süreçte hiçbir gücün terör örgütleriyle iş tutmaya devam edeceğini düşünmüyoruz. Ülkenin öteki bölgelerinde bulunan DEAŞ, PKK-YPG üzere terör örgütlerinin başı en kısa müddette ezilecektir. Terörden arındırılmış ve halkı tarafından yönetilen bir Suriye’nin inşası için dün olduğu üzere bugün de elimizden geleni yapacağız.

Bölge terör örgütlerinden temizlendikten sonra da Suriye’yi ayağa kaldıracak adımlar hızlanacaktır. Suriye’nin kaynaklarının Suriye halkının huzur ve refahı için kullanılması konusu da önemli. Bugüne kadar Suriye’nin kaynakları terör örgütleri başta olmak üzere bölgede faaliyet gösteren kümelere aktı. Bu musluklar Suriye ihtilali ile kapatıldı. Artık ülke bütün gücünü ayağa kalkmak için kullanacak. Türkiye Suriye’nin yine imarı ve kurumlarının ihyası için takviye olmayı sürdürecektir.

Uluslararası toplumun da buna katkı sunması için çalışıyoruz. Suriyeli mültecilerin ülkelerine dönmesiyle Suriye yine zenginleşecek, üretime odaklanacak ve kalkınacaktır.

Suriye’de çatışmalar ve yıllarca süren savaş, kentlerin ve devletin altyapısını çökertti. Yaraları sarmak için kentlerin yine imarı kıymetli. Suriyeli mültecilerin ülkelerine istekli dönüşü ve sürdürülebilir bir hayat kurmaları için barınma sıkıntısını halletmek gerekiyor. Yeni konutlar, iş alanları, üretim ve güç tesisleri, tarım ve hayvancılığa yönelik tesisler süratle oluşturulmalı.

Suriye iktisadı de çökmüş durumda. Suriye’ye yönelik Esed rejimi nedeniyle konulan ambargo ve kısıtlamaların kaldırılması ülkenin yine toparlanması için yarar sağlar. Suriye’nin tekrar milletlerarası topluma entegre edilmesi bir diğer husus. Suriye’nin geleceğini temellendirecek, kapsayıcı bir anayasa yapmak ve siyasi sistem inşa etmek de bu adımlar kadar gerekli. Suriye’nin geleceğine Suriye halkının karar vereceği gerçeğini kimsenin aklından çıkartmaması gerekir. İnsani yardımlar konusunda yeterlilik kelam konusu değil. Suriye’ye şu anda o beklenen insani yardımın geldiği de yok.

Biz Türkiye olarak bugüne kadar Suriye’ye yeni periyot için insani yardım bazında birçok katkılar yaptık. Artık de bu ihtilalden sonra bu insani yardımlarımız devam ediyor, devam edecek. Bu yeni idarenin bilhassa muhtaçlığı olan birçok öge bulunuyor. Bu ögeler konusunda da onları yalnız bırakmayacağız. Bilhassa DEAŞ, PKK/YPG bunlarla çabada onların hiç yalnız kalmaması lazım. Gereken neyse bunları yapacağız. Yakında Dışişleri Bakanımız Hakan Fidan da inşallah oraya gidecek. Yeni yapılanmayı birlikte yapacaklar.