Kalp yaşınızı 15 yıl geri sarın

Daha uzun yaşamak kadar, o yılları sağlıklı geçirmek de günümüz tıbbının en değerli maksatları arasında. Son yılların tanınan kavramı “longevity” olarak isimlendirilen sağlıklı yaşlanma yaklaşımına ait değerlendirmelerde bulunan Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Muhammed Keskin, uzun ömrün kronolojik yaştan çok biyolojik yaşla bağlantılı olduğunu belirterek, kalp ve damar sıhhatinin bu süreçte belirleyici rol oynadığını söyledi.

• Uzun ömrü niteleyen Longevity kavramının toplumda birçok vakit sırf uzun yaşamak olarak algılandığını tabir eden Keskin, “Modern tıpta longevity, takvim yaşını uzatmaktan çok hücresel ve işlevsel kapasiteyi müdafaa sanatıdır. Gaye yalnızca daha fazla yıl yaşamak değil, o yılları yüksek ömür kalitesiyle geçirmektir” dedi. Uzun yaşamak ile sağlıklı yaşlanmanın birbirinden farklı kavramlar olduğuna dikkati çeken Keskin, “Eğer ömrünüzü 90 yıla uzatıyor fakat son 20 yılınızı yatağa bağımlı geçiriyorsanız, burada yalnızca ömür müddetiniz uzamış demektir. Longevity’nin asıl emeli sıhhat mühletini ömür müddetine eşitlemektir” tabirlerini kullandı.

• Kalp ve damar sıhhatinin uzun hayatın merkezinde yer aldığını belirten Keskin, “Bir kardiyolog olarak her vakit şunu söylerim; insan damarlarının yaşı kadardır. Kalp ve damar sistemi, bedendeki tüm organların besin ve oksijen kaynağıdır. Şayet kalbiniz zayıflar yahut damarlarınız tıkanırsa, organlarınıza giden kan akışı azalır. Bu durum yalnızca kalp krizine yol açmaz; beynin beslenmesini bozarak demansa (bunama) ve felçlere, böbreklerin beslenmesini bozarak organ yetmezliklerine sebep olur. Kalp sıhhati, hem ömür müddetinin uzunluğunu (çünkü dünyada hala bir numaralı vefat nedeni kalp damar hastalıklarıdır) hem de hayat kalitesini direkt belirler. Güçlü bir kalp ve esnek damarlar, dinç bir vücudun ve keskin bir zihnin en büyük teminatıdır” diye konuştu.

• Uzun ve sağlıklı hayatın büyük ölçüde kişinin ömür biçimine bağlı olduğunu vurgulayan Keskin, “Dünyada insanların en uzun ve en sağlıklı yaşadığı ‘Blue Zones’ (Mavi Bölgeler) üzerine yapılan çalışmalar ve laboratuvar bilgileri, uzun ömrün sırrının genetikten ibaret olmadığını gösteriyor. Ömür üzerinde genetiğin hissesi yalnızca yüzde 20-25 civarında; geri kalan yüzde 75 büsbütün epigenetik yani hayat tarzımızdır” tabirlerini kullandı. Keskin, sağlıklı yaş almak için sistemli hareket, Akdeniz tipi beslenme, kaliteli uyku ve güçlü toplumsal alakaların kıymetine işaret ederek, “Her gün 30-45 dakikalık tempolu yürüyüş, liften güçlü beslenme, tertipli uyku ve gerilim idaresi damar yapısını koruyan en kıymetli alışkanlıklardır” değerlendirmesinde bulundu.

• Biyolojik yaş ile takvim yaşının birebir olmak zorunda olmadığını belirten Keskin, “50 yaşındaki hareketsiz ve sigara kullanan bir kişinin damarları 70 yaşındaki biri kadar yaşlı olabilir. Lakin yanlışsız beslenme, nizamlı kardiyo idmanları ve ülkü kilo idaresiyle kalp yaşını takvim yaşının 10-15 yıl gerisine çekmek mümkündür” dedi.

* ”Bizim ailede kalp geçmişi var, ne yapsam boş”: En büyük yanılgıdır. Berbat genler birer mermidir fakat o tetiği çeken sizin hayat şeklinizdir. Hakikat alışkanlıklarla o berbat genlerin sözünü baskılayabilirsiniz.

* ”Yaşlandıkça tansiyonun ve kolesterolün yükselmesi normaldir”: Hayır, bu yaşlanmanın değil, damar deformasyonunun bir sonucudur. Yaşlılık yüksek tansiyona mahkum olmak demek değildir.

* ”Hafta sonları ağır spor yapıyorum, hafta içindeki hareketsizliğimi telafi ederim”: Bilim buna “hafta sonu savaşçısı” diyor ve bu durum sedanter (hareketsiz) bir ömrün getirdiği kalp risklerini sıfırlamaz; bilakis kalbe ani yük bindirebilir. Hareket süreklilik arz etmelidir.

Muhammed Keskin, değişimi başlatmak için şunları önerdi:

* İşlenmiş besinleri ve rafine şekeri bırakın: Şeker, damar duvarının en büyük düşmanıdır ve damarları içeriden “paslandırır”.

* Günde 10 dakika bile olsa esneme ve yürüyüş ekleyin: Hareketi hayatınızın değişmez bir rutini haline getirin.

* Akşam yemeğini erken kapatın: Yatmadan en az 3-4 saat evvel yeme hareketini bitirmek, kalbinizin gece boyunca dinlenmesini ve nabzınızın düşmesini sağlar.

* Rutin denetimlerinizi ihmal etmeyin: Yılda bir kere yapacağınız kolay bir kan analizi, tansiyon takibi ve kardiyolojik muayene, gelecekte başınıza gelebilecek büyük bir felaketi erkenden pürüzler.