Böbrek taşının en yaygın nedeni bu kolay ihmal olabilir

Hastaneden yapılan açıklamaya nazaran, günlük ömrün ağır temposunda birçok kişi kâfi ölçüde su tüketmeyi ihmal ediyor. Lakin uzmanlar, bilhassa sıcak havaların arttığı periyotlarda yetersiz sıvı alımının böbrek taşı oluşumunda en kıymetli risk faktörlerinden biri olduğuna dikkati çekiyor.

Türkiye, coğrafik ve iklimsel özellikleri nedeniyle böbrek taşı hastalığının sık görüldüğü ülkeler ortasında yer alırken, hastalığın görülme sıklığı da son yıllarda giderek artış gösteriyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Op. Dr. Akif Ersoy Erkmen, böbrek taşı hastalığının sadece ileri yaşlarda değil, genç erişkinlerde hatta çocuklarda da görülebildiğini aktardı.

Yeterli sıvı tüketiminin böbrek sıhhatinin korunmasında kıymetli rol oynadığını belirten Erkmen, “Böbrek taşı oluşumunda genetik yatkınlık, beslenme alışkanlıkları, çok tuz tüketimi ve hareketsiz hayat kıymetli rol oynasa da en temel nedenlerden biri yetersiz sıvı tüketimidir. ” tabirini kullandı.

Erkmen, böbreklerin bedendeki atık hususların idrar yoluyla uzaklaştırılmasını sağlayan kıymetli organlar olduğuna işaret ederek, “Günlük sıvı alımının yetersiz olması durumunda idrar ölçüsü azalır ve idrar daha ağır hale gelir. Bu durum, idrarda bulunan kalsiyum, oksalat ve ürik asit üzere taş oluşumuna yer hazırlayan unsurların bir ortaya gelerek kristal oluşturmasını kolaylaştırabilir.” değerlendirmesini yaptı.

Erkmen, bilhassa yaz aylarında terlemeyle bedenden daha fazla sıvı kaybedildiğini kaydederek, “Bu durum böbrek taşı riskini artırıyor. Çay, kahve ve gazlı içecekler, suyun yerini tutmaz. Günlük sıvı muhtaçlığının büyük kısmı direkt suyla karşılanması gerekiyor. Sıcak havalarda artan sıvı kaybının yerine konulmaması idrarın ağırlaşmasına ve taş oluşumuna yer hazırlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Açık havada çalışanlar, ağır idman yapanlar ve gün içerisinde uzun müddet güneş altında kalan şahıslarda sıvı kaybının daha fazla olabildiğini vurgulayan Erkmen, bu nedenle sıcak havalarda su tüketiminin artırılması ve susama hissi beklenmeden sistemli aralıklarla sıvı alınmasının ehemmiyet taşıdığına dikkati çekti.

Böbrek taşlarının birçok vakit uzun mühlet belirti vermeden büyüyebildiğini aktaran Erkmen, şöyle devam etti:

“Taşın idrar kanalına düşmesi durumunda ani başlayan şiddetli bel ağrısı, kasığa vuran ağrı, bulantı, kusma, idrarda kanama ve idrar yaparken yanma üzere belirtiler ortaya çıkabilir. Bilhassa daha evvel taş kıssası bulunan şahıslarda tekrar taş oluşma riski daha yüksektir. Bu nedenle sistemli takipler ehemmiyet taşıyor. Kimi hastalarda taşlar rutin sıhhat denetimleri sırasında tesadüfen tespit edilebiliyor. Belirtilerin şiddeti taşın boyutuna ve bulunduğu bölgeye nazaran değişiklik gösterebilirken, ani başlayan ve geçmeyen ağrıların kesinlikle kıymetlendirilmesi gerekiyor.”

Erkmen, böbrek taşı oluşumunu önlemek için günlük ömürde alınabilecek kolay tedbirlerin büyük ehemmiyet taşıdığını belirten vurgulayarak, sağlıklı bireylerin günlük ortalama 2-2,5 litre idrar çıkaracak kadar sıvı tüketmesi gerektiğini kaydetti.

Söz konusu ölçünün şahsa, hava sıcaklığına ve fizikî aktiviteye nazaran değişebileceğini anlatan Erkmen, “Özellikle sıcak havalarda çalışan, nizamlı spor yapan yahut ağır fizikî aktivitede bulunan şahıslarda sıvı gereksinimi daha da artabilir. Günlük su tüketiminin kâfi olup olmadığını anlamanın en pratik yollarından biri idrar rengini takip etmektir. İdrarın açık sarı renkte olması çoklukla kâfi sıvı alımını gösterir. Koyu renkli idrar ise bedenin susuz kaldığının kıymetli bir işaretidir.” sözlerini kullandı.

Erkmen, “Bu nedenle gün boyunca sistemli aralıklarla su tüketmek ve susama hissini beklemeden sıvı almak böbrek sıhhatinin korunmasına katkı sağlayabilir.” değerlendirmesini yaptı.

Beslenme alışkanlıklarının da taş oluşumunda tesirli olduğuna dikkati çeken Erkmen, çok tuz tüketimi, hazır besinler, işlenmiş eserler ve fazla hayvansal protein tüketiminin, böbrek taşı riskini artırabileceğini aktardı.

Erkmen, fast-food üslubu beslenmenin yaygınlaşmasıyla, genç yaşlarda taş hastalığının daha sık görülmeye başladığına dikkati çekerek, “Düzenli su tüketimi, istikrarlı beslenme, ülkü kilonun korunması ve faal ömür stili böbrek sıhhatinin korunmasına katkı sağlıyor. Günlük beslenmede zerzevat ve meyve tüketiminin artırılması, çok tuzlu ve işlenmiş besinlerden uzak durulması da riskin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Endoskopik ve lazer teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde birçok böbrek taşının ameliyatsız ya da kapalı yollarla tedavi edilebildiğine dikkati çeken Erkmen, lakin en tesirli yaklaşımın, taş oluşmadan evvel gözetici tedbirlerin alınması olduğunu, bunun da sistemli su tüketiminden geçtiğini vurguladı.

Erkmen, ailesinde böbrek taşı hikayesi bulunan bireylerin, sık idrar yolu enfeksiyonu geçirenlerin ve daha evvel taş düşürmüş bireylerin nizamlı denetimlerini ihmal etmemesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Böbrek taşı hastalığında genetik yatkınlık kıymetli bir risk faktörüdür. Bu nedenle aile bireylerinde taş hastalığı bulunan bireylerde risk daha yüksek olabilir. Ayrıyeten daha evvel taş düşürmüş hastalarda taşın tekrar oluşma ihtimali de göz gerisi edilmemelidir. Nizamlı sıhhat denetimleri sayesinde taşlar şimdi önemli şikayetlere yol açmadan tespit edilebilir ve gerekli takip planlamaları yapılabilir. Erken teşhis, hem ağrılı süreçlerin hem de böbrek işlev kaybı üzere önemli komplikasyonların önlenmesinde kıymetli rol oynar.”