Kene kaynaklı hastalıklarda tek risk KKKA değil

Yaklaşık yirmi yıldır keneler üzerine araştırma yapan Keskin, AA muhabirine, kene kaynaklı çok sayıda hastalık etkeni bulunduğunu tabir etti.

Vatandaşların sadece kenelerin varlığı değil, kenelerin taşıyabileceği hastalıklar konusunda da şuurlu olması gerektiğini belirten Keskin, “Ülkemizde keneler üzerine yürütülen çok değerli bilimsel çalışmalar bulunuyor. Türkiye’de bilhassa bölgesel seviyede kene popülasyonları nizamlı olarak izleniyor. Alandan elde edilen bilgilere nazaran şu anda kene popülasyonlarında inanılmaz bir artış kelam konusu değil fakat iklim şartlarındaki değişiklikler, çevresel faktörler ve mevsimsel farklılıklar sebebiyle birtakım periyotlarda hem kene popülasyonlarında hem de kene kaynaklı hastalıklarda artışlar görülebiliyor.” dedi.

Türkiye’de en fazla dikkat çeken kene kaynaklı hastalığın Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) olduğunu lisana getiren Keskin, bunun tek risk olmadığını, kenelerden insanlara bulaşan esas hastalıkların KKKA dışında Lyme hastalığı, Q ateşi, kene kaynaklı ensefalit, Akdeniz benekli ateşi, monositik erlihyoz, granülositik erlihyoz, babezyoz olarak sıralanabildiğini bildirdi.

“Toplumda vakit zaman ülkemizde sadece KKKA’nın bulunduğu yönünde bir algı oluşabiliyor. Meğer dünyada olduğu üzere ülkemizde de vakit zaman Lyme hastalığı görülebiliyor. Lyme hastalığı, Borrelia burgdorferi bakterisinin sebep olduğu bir enfeksiyondur. Bunun yanında riketsiyozlar üzere farklı kene kaynaklı enfeksiyonlarla da karşılaşılabiliyor. Bu sebeple keneler konusunda yalnızca tek bir hastalığa odaklanmak yerine tüm kene kaynaklı hastalıklara karşı şuurlu olmak gerekiyor.”

Küreselleşme, milletlerarası ticaret ve göçmen kuşların kıtalar arası hareketliliğinin kene çeşitlerinin yayılışını etkileyebildiğini söz eden Keskin, “Keneler ve taşıdıkları hastalık etkenleri farklı bölgelere taşınabiliyor. Birtakım istilacı kene çeşitleri yeni bölgelere yerleşebiliyor. Bu sebeple ülkemizde kene faunasının daima izlenmesi ve ortaya çıkabilecek yeni kene kaynaklı hastalıklara karşı hazırlıklı olunması büyük değer taşıyor. Üniversitelerimiz, ilgili bakanlıklarımız ve kamu kurumlarımız bu bahiste kıymetli çalışmalar yürütüyor. Elde edilen bilimsel datalar kamuoyuyla paylaşılmaya devam ediyor.” diye konuştu.

Hayvan otlatmasının planlı halde yürütülmesinin kıymetli olduğunu belirten Keskin, şunları lisana getirdi:

“Meraların emeline uygun kullanılması ve tarım alanlarında hayvan otlatılmaması, kene yoğunluğunun ziraî üretim alanlarına taşınması riskini azaltabilir. Kan emmesini tamamlayan dişi keneler yere düşerek uygun ortamlarda yumurtalarını bırakır. Bunun tarım alanlarında gerçekleşmesi, daha sonraki periyotlarda bu alanlarda çalışan bireylerin kenelerle müsabaka mümkünlüğünü artırabilir. Emsal formda mesire alanları, piknik alanları ve yoğun kullanılan rekreasyon alanlarında da gerekli çevresel önlemlerin alınması değer taşıyor.”

Vatandaşların ferdî korunma tedbirlerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Keskin, “Burada hem vatandaşlarımıza hem de hayvan yetiştiricilerimize değerli misyonlar düşüyor. Hayvanlarda kene tespit eden yetiştiricilerin veteriner doktor teklifleri doğrultusunda tertipli parazit gayreti yapmaları büyük kıymet taşıyor. Toprağa çıkacak vatandaşlarımız ise açık renkli ve bedeni örten giysiler tercih etmeli, uygun kene kovucu eserler kullanmalı ve dönüşte kesinlikle bedenlerini kene yönünden denetim etmelidir.” sözlerini kullandı.

Kene tutunması durumunda paniğe kapılmamak gerektiğini anlatan Keskin, şunları kaydetti:

“Gerekli tedbirler alınsa bile vakit zaman bedene kene tutunabilir. Bu türlü bir durumda panik yapılmamalı, kene vakit kaybetmeden uygun sistemle bedenden uzaklaştırılmalıdır. Sıhhat kuruluşuna kısa müddette ulaşma imkanı varsa bu süreç sıhhat işçisi tarafından yapılabilir fakat kırsal alanda sıhhat hizmetine erişim mümkün değilse, kenenin bedende uzun müddet kalmasını beklemek yerine uygun formda çıkarılması daha yanlışsız bir yaklaşımdır.”

Kene çıkarıldıktan sonra kişinin birkaç gün boyunca ateş, halsizlik, kas ağrısı yahut gibisi belirtiler açısından kendini izlemesi gerektiği ikazında bulunan Prof. Dr. Keskin, herhangi bir şikayet gelişmesi halinde ise vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi.