TÜSEB Aşı Enstitüsü Lideri Prof. Dr. Kara’dan yerli aşı vurgusu: Büsbütün Türkiye’de üretir hale geleceğiz

Aşı Haftası aktiflikleri kapsamında Malatya’ya gelen Kara, aşıların çok stratejik eserler olduğunu ve Türkiye’nin değişecek enfeksiyon ve gelişecek salgın risklerine karşı kendi aşısını kendisinin üretmesinin gerektiğini söyledi.

Aşı Enstitüsü olarak Halk Sıhhati Genel Müdürlüğünün alt yapısı ve laboratuvar gücünü de gerilerine alarak şu anda boğmaca aşısını farklı bir yapısıyla geliştirmeye çalıştıklarını belirten Kara, şöyle konuştu:

“Daha uzun mühlet müdafaa sağlaması emeliyle RSV için çocuklarda çok kıymetli, büyüklerimizde çok değerli o aşının üzerinde çalışıyoruz. Lakin bunlar biraz daha şu anda başlangıç devrinde, hayvan çalışmalarının öncesindeki devirde. Lakin başka taraftan baktığımızda kuduz aşısında hayvan çalışmaları seviyesine geldik, birinci uygulamalarımızı yapıyoruz. Orada hayli başarılıyız. Yeniden Halk Sıhhati Genel Müdürlüğümüzün elde ettiği kaynak ve bilgiyle biz oradan hareket ettik. Şu anda aşikâr noktalara kadar da bu aşımızı getirdik.”

Kara, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için de aşı çalışmalarının sürdüğünü bildirerek, “Bu aşıda hayvan çalışmaları seviyesine geldik. Bunu iki koldan yürütüyoruz. Öteki aşıda da preklinik dediğimiz laboratuvardaki test sonuçları tamamlanmak üzere. Yakın devirde o da hayvan çalışmalarına geçecek. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için insan kaybettiğimiz, risk taşıdığımız bir hastalığın aşısını dünyada birinci geliştiren ülke biz olmak istiyoruz. O tarafta de çalışıyoruz.” dedi.

Teknoloji transferi aracılığıyla da çocukluk çağında ve risk kümelerinde kullandıkları aşıları Türkiye’de üretmek istediklerini aktaran Kara, “Şu an için kullandığımız kızamık, kızamıkçık, kabakulak aşısı, altılı aşı, bilhassa hamilelere uyguladığımız difteriden, tetanozdan, boğmacadan hem anneyi hem de doğan bebeği koruyan Tdap aşımız. Biz bu aşıların da ülkemizde üretilmesini istiyoruz ve ona yönelik çalışıyoruz. Dünyadaki en gelişmiş aşılardan birisi olan konjuge pnömokok aşısı, onun da teknoloji transferiyle Türkiye’de olmasını istiyoruz.” biçiminde konuştu.

Hayvan çalışmalarına başladıkları aşıların gelecek iki yıl içerisinde kullanılabilir hale getirilmesinin kelam konusu olacağını söz eden Kara, şunları paylaştı:

“Teknoloji transferiyle başladığımız aşılar var; su çiçeği ve Hepatit A. Onda belirli bir başarıyı elde ettik artık. Neredeyse dolmuş, hazırlanmış. Formülasyonu yapılmış aşılar kullanıma giriyor. Bunlar büyük muvaffakiyetler ve yakında da öteki aşılarda da benzeri biçimde hareket etmeyi planlıyoruz. Alışılmış bunların muhakkak bir vakit ve işleyiş müddeti var. Bunlar ortasında öncelikle biz aşının geliştirme süreçlerinde binlerle tabir edilen, 10 binlerle mesela biz kuduz aşısında hayvan testlerine gelene kadar 10 binlerin üzerinde test uygulamıştık. Kuduz aşısı dünyada daha evvel geliştirilmiş ve aşikâr noktaları bilinen aşılar. Biz bunun üzerine koyarak ilerliyoruz. Daha düzgününü yapalım diye uğraşıyoruz.

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi aşısında mesela biz büsbütün yesyeni bir aşıya ve çok inançlı olmasını isteyerek ilerlediğimiz için şunu söyleyebiliriz. Önümüzdeki birkaç ay içerisinde hayvan çalışmalarına başlayacağız. İkinci koldaki aşımıza da büyük olasılıkla yıl sonunda hayvan çalışmalarına başlayacağız. Ne vakit tam olarak insanlarda rahatlıkla uygulayabilirizin yanıtını kesin verebilmemiz çok mümkün olmamakla bir arada bizim niyetimiz 2-3 yıllık bir dönem içerisinde bu aşıları artık ülkemizde kullanılır hale getirmek.”

“Biz şayet istediğimiz halde gidebilirsek artık muhtaçlık duyduğumuz, çocuklarda kullandığımız aşıları da büyüklerde kullandığımız aşıları da büsbütün Türkiye’de üretir hale geleceğiz.” diyen Kara, “Bir aşının üretimine ve kullanımına gelene kadar binlerle tabir edilen testler yapıyoruz. Bu testlerin bir kısmında kullanacağımız sarf gereç, yani test için gereken materyaller dışarıdan gelebilir ancak onun dışında aşılar büsbütün bizim kendi üretimimiz olacak.” bilgisini verdi.