Göğüs kanseri tedavisinde umut veren gelişme: Yeni geliştirilen DNA testi ile gereksiz kemoterapi bitebilir

İngiltere merkezli University College London (UCL) öncülüğünde yürütülen bir çalışma kapsamında geliştirilen yeni bir DNA testinin, kemoterapiden yarar görmeyecek göğüs kanseri hastalarını evvelce tespit ederek milyonlarca kişinin gereksiz kemoterapi tedavisi almasını önleyebileceği belirtildi.

Bilim adamları, kanser tedavisinde yorgunluk, mide bulantısı, saç dökülmesi, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve doğurganlık problemleri üzere yan tesirlere yol açabilen kemoterapi tedavisinden hangi hastaların yarar sağlayacağını belirlemeye yardımcı olacak yeni bir DNA testi geliştiriyor. İngiltere merkezli University College London (UCL) öncülüğünde yürütülen memleketler arası çalışma kapsamında geliştirilen test sayesinde, milyonlarca göğüs kanseri hastasının gereksiz yere kemoterapi görmesinin önüne geçilebileceği düşünülüyor.

Çalışma, testin uygulandığı iştirakçilerin 3’te 2’sinden fazlasının kemoterapinin yan tesirlerinden korunabileceğini ve sırf hormon tedavisi ile tedavi edilebileceğini gösterdi.

İngiltere, Norveç, İsveç, Avustralya, Yeni Zelanda ve Tayland’da yeni teşhis konmuş 40 yaş üzerindeki 4 bin 429 hastanın katıldığı çalışmada bilim adamları, göğüs kanseri büyümesinde rol oynayan 50 genin aktivitesini ölçmek ve hastalığın tekrar nüksetme riskini hesaplamak için “Prosigna” isimli bir gen testi kullandı.

Katılımcıların 3’te 2’sinden fazlasını oluşturan ve test sonucunda düşük risk puanı alan hastalara kemoterapi uygulanmadı. Bu kümenin 5 yıllık sağ kalma oranı yüzde 93,7 olarak ölçüldü. Tedavileri çerçevesinde kemoterapi alan hastalarda ise bu oran yüzde 94,9 oldu.

Prosigna testi sayesinde kemoterapi almadan tedavi olan 64 yaşındaki Karen Bonham, İngiliz basınına yaptığı açıklamada kendisine 2017 yılında kanser teşhisi konulduğunu söyledi. Bonham, kemoterapiden korktuğu için ameliyatının akabinde Prosigna isimli gen testinin erken evre göğüs kanseri hastalarından hangilerinin kemoterapi görmeden tedavi edilebileceğinin belirlenmesine ait “Optima” isimli denemesine katılmayı kabul ettiğini açıkladı.

Bonham, kemoterapiye başlamasına birkaç gün kala hastaneden gelen telefonla “kemoterapi uygulanmayacak hasta kümesine ayrıldığını” öğrendiğini söyledi. Bu haberi aldığı an hissettiklerini anlatan Bonham, “İlk hissi nasıl tanım edebilirim bilmiyorum. Büyük bir rahatlamaydı” dedi.

Kemoterapi yerine 8 yıl boyunca radyoterapi ve hormon tedavisi gören Bonham, “Kanser teşhisi ve tedavisi şok edici olabiliyor. Bu durum, sizi belirsizliklerle dolu bir dünyanın içine itiyor. Hayattaki öncelikleriniz tekrar şekilleniyor ve tek istediğiniz hayatta kalmak oluyor” sözlerini kullandı.

İngiliz basınında yer alan haberlerde 64 yaşındaki bir emekli olan ve Galler’in başşehri Cardiff’te yaşayan Bonham’ın kanserden büsbütün kurtulduğu, sağlıklı olduğu ve hastalığın nüksettiğine ait hiçbir belirti olmadığı kaydedildi.

Teşhisin üzerinden yaklaşık 9 yıl geçtiğini söyleyen Bonham, “Yürüyüş yapıyorum, yoga yapmaktan keyif alıyorum ve güzel bir ömür sürüyorum. Emeklilik zamanlamasını kendim seçebildim ve artık etkin bir emekliliğin tadını çıkarıyorum. Optima çalışması, bunda belirleyici bir rol oynadı” dedi.

Çalışmaya başkanlık eden UCL Kanser Enstitüsü Göğüs Onkolojisi Profesörü Rob Stein, “Ulaşılan sonuçlar, daha şahsileştirilmiş bir tedaviye yanlışsız atılmış değerli ve kayda bedel bir adımı temsil ediyor” dedi.

UCL’ye nazaran çalışmanın sonuçları sayesinde İngiltere’deki kamu sıhhat sistemi dahilinde yılda 5 binden fazla hastanın gereksiz yere kemoterapi almasının önüne geçilebileceği kestirim ediliyor. UCL’ye nazaran sonuçların 40 yaş altındakiler için geçerli olup olmadığı şimdi bilinmiyor ve bu mevzuda sonuç alınması için birkaç yıl daha gerekiyor.

Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar, ABD’nin Chicago kentinde düzenlenmekte olan dünyanın en büyük kanser konferansı Amerikan Klinik Onkoloji Derneği’nin (ASCO) yıllık toplantısında sunulacak.

Prosigna gen testi, hastalardan alınan tümör dokusundaki muhakkak 50 genin aktivitesini tahlil ederek kanserin moleküler alt tipini belirliyor ve kemoterapinin gerekli olup olmadığını belirleme konusunda hekimlere yardımcı olmak için hastalığın tekrarlama risk puanını hesaplıyor.

Çalışma sayesinde, birçok hastanın kemoterapinin fizikî ve duygusal yükünden ve ayrıyeten olası uzun vadeli yan tesirlerinden korunabileceği öngörülüyor.

Meme kanserinde temel tedavi usulü olarak, tümörlerin çıkarılmasına yönelik cerrahi müdahale benimseniyor. Hastalığın yine ortaya çıkma riskini azaltmak hedefiyle ise birçok vakit kemoterapi öneriliyor.

Kemoterapi ayrıyeten, yakındaki lenf düğümlerine yayılmış erken evre göğüs kanseri hastalarına da sistemli bir formda uygulanıyor.

Uzmanlar, ağır yan tesirleri olan kemoterapinin en yaygın göğüs kanseri tipine sahip kimi hastalar için çok az yarar sağladığına işaret ediyor.